Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Duy Ngọc báo cáo tại phiên họp - (Ảnh HT).

Bộ trưởng Bộ giao thông - Vận tải đề nghị Bộ Công an chủ trì sát hạch, cấp giấy phép lái xe. Đa số thành viên Chính phủ tán thành phương án vấn đề đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe thuộc phạm vi điều chỉnh của Dự án Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Tờ trình Dự án Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ của Chính phủ (do Bộ trưởng Công an Tô Lâm thay mặt Chính phủ, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ ký ngày 4/9) vừa được Ủy ban Quốc phòng - An ninh cho ý kiến tại phiên họp chiều 7/9.

Đây là dự án luật được tách ra từ Luật Giao thông đường bộ năm 2008. Cùng thời điểm này, Chính phủ đang làm song song 2 dự án luật về lĩnh vực này: Dự luật Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ và Dự luật Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi).

Một điểm đáng chú ý trong Dự luật Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ là quy định 1 hạng B để cấp cho người lái xe ô tô chở người đến 9 chỗ, xe ô tô tải, máy kéo có khối lượng hàng chuyên chở theo thiết kế không vượt quá 3.500 kg; bỏ quy định hạng E, các hạng F. Như thế, sẽ chỉ còn 11 hạng giấy phép lái xe gồm: A01, A2, A3, B, c, D2, D, BE, CE, D2E, DE.

Tại Ủy ban Quốc phòng - An ninh, có ý kiến lo ngại việc chia giấy phép lái xe thành 11 hạng như trên sẽ làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người lái xe. Nhưng, quan điểm chung của Ủy ban thì cho rằng, việc này là thống nhất với Công ước viên 1968 về giao thông đường bộ.

Mặt khác, trong dự thảo Luật đã có điều khoản chuyển tiếp, quy định các loại giấy phép lái xe hạng B1, B2, C, D, E, FB2, FC, FD, FE được cấp theo Luật Giao thông đường bộ năm 2008 còn thời hạn thì vẫn còn hiệu lực và vẫn còn giá trị tương đương với giấy phép lái xe các hạng B, C, D2, D, BE, CE, D2E, DE theo quy định của luật này. Trường hợp cấp lại thì cấp theo quy định mới. 

Như vậy, quy định mới không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người đã được cấp giấy phép lái xe, theo cơ quan thẩm tra.

Điểm mới nữa là giấy phép lái xe có 12 điểm trong 12 tháng. Giấy phép lái xe bị trừ hết điểm sau thời hạn 6 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm người lái xe nếu có nhu cầu cấp giấy phép lái xe mới, phải sát hạch lại. Nếu giấy phép lái xe còn điểm thì được phục hồi 12 điểm sau 12 tháng kế tiếp.

Liên quan đến phạm vi điều chỉnh, theo tờ trình vẫn có 2 phương án quy định về việc đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe là một vấn đề cần xin ý kiến với chú thích “đa số thành viên Chính phủ đồng ý với phương án 1.

Phương án 1: vấn đề đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe thuộc phạm vi điều chỉnh của dự án Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Phương án 2: Dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) tiếp tục điều chỉnh vấn đề đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe. Chính phủ giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Giao thông vận tải xây dựng nội dung thuyết minh phù họp cho từng phương án.

Lý do đưa ra phương án 1 là người điều khiển phương tiện giao thông vừa là chủ thể cần bảo vệ, vừa là nhân tố chính gây mất an toàn giao thông. Do đó, để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, phải quản lý được hành vi chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông một cách xuyên suốt và nhất quán, từ khâu đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe và sau khi được cấp giấy phép lái xe…

Mặt khác, điều khoản về quản lý hành vi của người tham gia giao thông liên quan đến các khâu như: Đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe quy định trong dự thảo Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ được xây dựng trên cơ sở tham chiếu Công ước Viên về Giao thông đường bộ năm 1968 và tham khảo luật của nhiều nước trên thế giới (mô hình thành công nhất là Nhật Bản và Hàn Quốc).

Cơ quan trình dự luật cho rằng, việc quy định vấn đề đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong Dự án Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ góp phần đổi mới, hoàn thiện các chính sách, nội dung quy định về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và công tác tổ chức thực thi pháp luật.

Phương án 2, theo tờ trình, là không phù hợp với cấu trúc, mục tiêu và nội dung của Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) là thúc đẩy phát triển mạnh mẽ kết cấu hạ tầng hiện đại, hiệu quả, nâng cao chất lượng hệ thống mạng lưới đường bộ, phát triển vận tải đường bộ phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Tại phiên họp, hồi âm một số ý kiến lo ngại việc tách luật, Thứ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Lê Đình Thọ cho rằng, việc tách luật sẽ giúp quy định rõ hơn trách nhiệm của các đơn vị thực thi nhiệm vụ.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Duy Ngọc giải thích, Luật Bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ và Luật Giao thông đường bộ điều chỉnh chính sách, lĩnh vực riêng của từng đạo Luật đó là bảo đảm trật tự an toàn giao thông  và kết cấu hạ tầng.

“Vấn đề này đã được phân định rõ ràng trong quyết định của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải cũng đã thống nhất những nét cơ bản. Ví dụ, vấn đề sát hạch cấp giấy phép lái xe, Bộ trưởng Bộ giao thông - Vận tải đã đề nghị Bộ Công an chủ trì sát hạch”, Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc nói thêm.