Đại biểu Nguyễn Anh Trí phát biểu tại hội trường.

Nêu thực tế hoạt động phòng, chống dịch chống dịch Covid-19 có những cú lừa ngoạn mục "sắc như dao cắt" của Công ty Việt Á, song đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng cần sớm xử lý dứt điểm sai phạm để xã hội ổn định, cán bộ vững lòng thực hiện nhiệm vụ.

Phiên thảo luận về kết quả giám sát việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19; việc thực hiện chính sách, pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng sáng 29/5 của Quốc hội ghi nhận nhiều tâm tư của các vị đại biểu cả trong và ngoài ngành y.

Cú lừa ngoạn mục, "sắc như dao cắt" của Việt Á

Theo đại biểu Nguyễn Anh Trí, nguyên Viện trưởng Viện Huyết học truyền máu Trung ương, Việt Nam là một trong những quốc gia khống chế đại dịch Covid-19 thành công nhất. Về huy động nguồn lực, đại biểu Trí nhấn mạnh, chiến lược ngoại giao vắc-xin rất tốt, rất nhanh và rất thành công.

Tuy nhiên, thời điểm này, đại biểu Trí đề nghị ngừng nghiên cứu sản xuất vắc-xin phòng Covid -19 ở Việt Nam, vì bây giờ đã quá muộn để nghiên cứu sản xuất loại vắc-xin này, cần tìm mua loại vắc-xin chống Covid-19 tốt, với giá cả hợp lý và đủ để tiêm phòng cho nhân dân.

Đại biểu Trí đề nghị Quốc hội, Chính phủ sớm thực hiện thanh quyết toán cho lực lượng phòng, chống dịch và làm tốt hơn nữa công tác khen thưởng cho các địa phương, đơn vị. 

"Đại dịch Covid-19 vừa qua ác liệt không khác gì một cuộc chiến tranh. Đóng góp của nhân dân vừa qua là rất to lớn. Xin đừng quên những đóng góp của họ", ông Trí bày tỏ.

Song, dẫn báo cáo của đoàn giám sát, ông Trí nêu rõ, đã có những sai phạm nghiêm trọng trong phòng, chống dịch Covid-19 vừa qua, thậm chí có những sai phạm xảy ra trong những lĩnh vực nghiên cứu khoa học, nghiệm thu, chuyển giao công nghệ...

"Có những cú lừa ngoạn mục, sắc như dao cắt của Công ty Việt Á trong tổ chức cơ sở sản xuất kit test. Thật đau đớn, thật đáng lên án và sự trả giá là quá đắt, quá lớn", ông Trí nhấn mạnh.

“Tôi đồng ý, ai tham ô, tham nhũng, ai xà xẻo trong hoạt động phòng, chống dịch Covid-19 thì cần phải xử lý thật nghiêm khắc. Tuy nhiên, cũng cần xem xét thật có lý, có tình, thật công bằng với những ai có sai sót nhưng không phải vụ lợi mà vì để kịp thời chống dịch nhằm lợi ích của cộng đồng theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng, của Quốc hội. Và nên chấm dứt sớm việc này để xã hội ổn định, cán bộ vững lòng”, ông Trí để nghị.

Sau dịch, viết báo cáo giải trình tốn nhiều thời gian, tâm trí

Cũng đề cập tâm tư của bác sĩ, đại biểu Nguyễn Hữu Thông, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Thuận kể lại tâm sự của một bác sĩ khi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Thuận đi giám sát chuyên đề nói trên.

“Tôi nghĩ rằng đây cũng là tâm tư của rất nhiều bác sĩ, y sĩ”, ông Thông nhìn nhận, và kể: bác sĩ đó nói rằng, trong quá trình phòng, chống dịch, đội ngũ y sĩ, bác sĩ của đơn vị đã cố gắng hết sức mình động viên nhau, làm mọi cách, mọi biện pháp để có thuốc, có ôxy, có sinh phẩm để cứu bệnh nhân, vì sinh mệnh con người là quý nhất.

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông phát biểu tại hội trường.

Thời điểm đó, xã hội xem họ là những anh hùng áo trắng. Tuy nhiên khi hết dịch, qua vụ án của Việt Á và các vụ án có liên quan, hình ảnh những anh hùng áo trắng không còn nữa và nhiệm vụ chiếm nhiều thời gian, tâm trí và công sức nhất của các bác sĩ, các nhà quản lý y tế là viết các báo cáo giải trình cho các cơ quan chức năng.

Vị bác sĩ này cũng cám ơn Trung ương đã ban hành kịp thời những hướng dẫn xử lý, phân hóa đối tượng nên rất nhiều trường hợp không vướng vào vòng lao lý và nói thêm rằng “nếu chỉ đạo trên có sớm hơn thì hay biết bao nhiêu”.

Bên cạnh đó, một nỗi lo đau đáu khác đó là làm sao trả nợ cho các doanh nghiệp, những vật tư y tế, ôxy, thuốc men trong quá trình cấp thiết đã mượn trước để chữa trị cho bệnh nhân. Bây giờ, các doanh nghiệp liên tục đòi nợ nhưng không có cơ sở để hoàn trả, ông Thông nêu thực tế.

Đại biểu Dương Văn Phước (Quảng Nam) cũng cho rằng, khi chống dịch, tất cả đều vừa làm vừa mò mẫm, đúc kết kinh nghiệm với một mong muốn duy nhất là kiểm soát được dịch bệnh, đảm bảo an sinh xã hội, phục hồi phát triển. Do vậy, không tránh khỏi những thiếu sót.

"Nếu chúng ta áp dụng chính sách pháp luật trong thời bình để giải quyết, để đánh giá những quyết định trong thời chiến thì thật không công bằng", ông Phước nói, đề nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, các cơ quan phải tập trung chỉ đạo giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, đồng cảm, chia sẻ với những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở.

Vẫn theo ông Phước, cần tiếp tục nghiên cứu, ban hành cơ chế chính sách hướng dẫn giải quyết những tồn tại; giao quyền cho HĐND các tỉnh căn cứ tình hình thực tế ở địa phương để quyết định giải quyết những vấn đề như thanh toán, quyết toán những vấn đề chi phí phục vụ công tác phòng, chống dịch; thanh toán tiền ăn, nghỉ cho nhân viên y tế tại cơ sở cách ly tự nguyện; giải quyết dứt điểm những chế độ, chính sách liên quan đến lực lượng tham gia phòng chống dịch Covid-19 tại cơ sở...