Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã đưa ra nhiều điểm bất hợp lý trong kế hoạch bán cổ phần tại HUD.

Cụ thể, về việc có hay không có sự cần thiết phải bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược, Bộ KH&ĐT khẳng định: Không cần thiết và khuyên nên bán hết cho các nhà đầu tư khác, chỉ giữ lại 51% cổ phần Nhà nước chi phối.

Không cần thiết bán 25% cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược

Theo Bộ KH&ĐT, trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây Dựng đề xuất bán 25% cổ phần của HUD dành cho nhà đầu tư chiến lược. Bộ KH&ĐT giải thích: "Nhà đầu tư chiến lược là những nhà đầu tư có thể hỗ trợ DN sau cổ phần hóa về chuyển giao công nghệ mới, đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực tài chính, quản trị DN; cung ứng nguyên vật liệu, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm. HUD là doanh nghiệp (DN) hàng đầu Việt Nam về phát triển nhà ở và thị trường BĐS nên Bộ KH&ĐT cho rằng không cần thiết phải có nhà đầu tư chiến lược".

Bộ KH&ĐT đề nghị Bộ Xây dựng đấu giá rộng rãi, công khai toàn bộ cổ phần Nhà nước thoái đợt này tại HUD nhằm tăng sức hấp dẫn trong việc đấu giá lần đầu, tránh thất thoát vốn Nhà nước.

Về giá cổ phần và phương án thoái vốn, theo góp ý của Bộ KH&ĐT, trong quyết định của Bộ Xây dựng năm 2016, giá trị DN của HUD tính đến hết tháng 12/2014 là 10.900 tỷ đồng, vốn Nhà nước hơn 3.400 tỷ đồng.

Theo phương án cổ phần hóa HUD, Nhà nước sẽ giữ lại 51%, cổ đông chiến lược 25%, cán bộ công nhân viên chức là 0,31% và nhà đầu tư bên ngoài là 23,7%. Mức giá cổ phần của HUD được dự định là 10.000 đồng/cổ phiếu. Trong khi đó, giá bán cho nhà đầu tư chiến lược thực hiện theo hình thức thỏa thuận trực tiếp sau khi đã bán đấu giá công khai, nhưng không thấp hơn giá giao dịch thành công thấp nhất.

Yêu cầu xác định lại giá trị tài sản DN trước IPO

Về kiến nghị của Bộ Xây dựng cho phép lấy kết quả xác định giá trị DN này ngày 31/12/2014 như trên để làm căn cứ xác định giá trong IPO, Bộ KH&ĐT trích dẫn Thông tư của Bộ Tài chính nêu rõ: "Việc công bố giá trị DN và IPO cách thời điểm xác định giá trị không quá 18 tháng, trừ các trường hợp đặc thù theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ".

Như vậy, theo Bộ KH&ĐT trường hợp xác định giá của HUD đã quá 29 tháng nên không tránh khỏi khả năng có nhiều biến động về giá trị tài sản. Đặc biệt, HUD là DN hàng đầu về phát triển nhà ở, thị trường BĐS, việc cổ phần hóa cần thực hiện cẩn trọng, đảm bảo tính đầy đủ giá trị đất đai, tránh thất thoát cho Nhà nước. Bộ KH&ĐT đề nghị Thủ tướng cho phép Kiểm toán Nhà nước vào cuộc rà soát để cập nhật, bổ sung giá trị DN trước khi định giá để cổ phần hoá.

Tại thời điểm xác định giá trị DN, các dự án của HUD chưa hoàn thành và dự án có trích trước chi phí đầu tư kết cấu hạ tầng để tiếp tục đầu tư đang được hạch toán tại tài khoản chi phí phải trả gần 3.800 tỷ đồng.

Bộ Xây dựng đề nghị Chính phủ cho phép HUD tiếp tục sử dụng nguồn chi phí trích trước sau khi cổ phần DN nếu sử dụng không hết phần chênh lệch sẽ nộp lại ngân sách.

Đề nghị quyết toán nguồn vốn trích trước để đầu tư

Tuy nhiên, Bộ KH&ĐT khẳng định: Từ thời điểm xác định giá trị DN đến nay đã 29 tháng, khoản chi phí trích trước này cũng đã được sử dụng một phần để hoàn thành các hạng mục cam kết.

Do đó, Bộ đề nghị Thủ tướng giao Bộ Tài chính tính toán cụ thể số liệu chi trước đầu tư đến thời điểm IPO để quyết toán dứt điểm các khoản mục, trường hợp có chênh lệch thì ghi đầy đủ vào giá trị vốn Nhà nước tại DN, đảm bảo không thất thoát vốn Nhà nước.

Trong báo cáo gửi Chính phủ, Bộ Xây dựng đề nghị tạm loại trừ toàn bộ giá trị tài sản tại 22 cơ sở nhà đất ở Hà Nội với tổng giá trị 19 tỷ đồng, lý do Bộ này đưa ra đến thời điểm hiện nay là Hà Nội chưa có ý kiến chính thức cuối cùng về phương án sử dụng đất của công ty HUDS (Công ty TNHH MTV Dịch vụ Nhà ở và khu đô thị - công ty con của HUD) có tài sản trên.

Tuy nhiên, Bộ KH&ĐT cho biết, UBND Hà Nội đã có ý kiến về việc HUDS tạm giữ lại, tiếp tục quản lý, sử dụng 10 cơ sở Nhà đất, còn lại thực hiện bàn giao cho Hà Nội 12 cơ sở nhà, đất đất đang sử dụng không đúng mục đích được giao. Vì vậy, Bộ KH&ĐT đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo tính toán điều chỉnh xử lý chênh lệch tính giá trị thực tế số giá trị tài sản còn lại sau khi đã giao cho Hà Nội như trên.