Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh phát biểu tại phiên họp.

Quốc hội khoá XIV chỉ xử lý được tiền cho năm 2021, còn tiền từ 2021 - 2026 thì là câu chuyện không dễ gì giải quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu vấn đề khi xem xét điều chỉnh 8 dự án của dự án cao tốc Bắc - Nam từ PPP sang đầu tư công.

Chiều muộn 14/5, Thường trực Ủy ban Kinh tế đã họp mở rộng để thẩm tra nội dung trên, chuẩn bị cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến vào chiều 16/5.

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Nguyễn Văn Thể đã nêu nhiều lý do cần phải xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 từ đầu tư theo hình thức PPP có sử dụng một phần vốn đầu tư công sang đầu tư công sử dụng 100% vốn đầu tư công, trong đó nhấn mạnh sự khó khăn về vốn.

"Ngân hàng Nhà nước có thể chỉ đạo được ngân hàng thương mại cho vay vốn dự án BOT không, xin thưa là không, chúng tôi đã làm việc với Ngân hàng Nhà nước rồi, họ không chỉ đạo được cho vay cái này cái kia cái nọ, hơn nữa họ mới có báo cáo là nguồn vốn rất khó khăn, nợ xấu BOT rất lớn", ông Thể trình bày.

Khó khăn mang tính quyết định để phải chuyển đổi theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể là 7 dự án có 2 nhà đầu tư trở lên vượt qua sơ tuyển là các nhà thầu, không có các tập đoàn lớn, mà nhà thầu thì mạnh về thi công còn vốn rất khó khăn.

Vậy 7/8 dự án đã có nhà đầu tư qua sơ tuyển mà giờ chuyển sang đầu tư công thì giải quyết hệ lụy thế nào? Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh đặt câu hỏi.

Về phương án tài chính, khi chuyển đổi sang đầu tư công thì cần bố trí thêm 44.493 tỷ đồng. Chính phủ cho biết chỉ đạo Bộ Giao thông - Vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm cân đối, bố trí trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 của Bộ Giao thông - Vận tải. Chính phủ sẽ chỉ đạo, tổng hợp trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 của quốc gia, báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo đúng quy định của Luật Đầu tư công.

Tuy nhiên, cơ chế xử lý việc này theo ông Thanh phải làm rõ, vì Quốc hội khoá XIV chỉ xử lý được tiền cho năm 2021, còn tiền từ năm 2021 đến năm 2026 thì Quốc hội khoá này không xử lý được, chưa kể năm nay ngân sách nhiều khả năng sẽ hụt thu không nhỏ.

Cũng băn khoăn về nguồn bố trí thêm này, ông Nguyễn Mạnh Tiến, Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại bày tỏ băn khoăn là có 13/14 thành viên Hội đồng thẩm định cho rằng có cơ sở  để bố trí và việc này là khả thi, nhưng thành viên duy nhất chưa có ý kiến lại là lãnh đạo Bộ Tài chính.

Đề nghị Bộ Tài chính có ý kiến chính thức, hôm nay cũng không thấy có đại diện của Bộ này, ông Tiến nhìn toàn bộ phòng họp và nêu ý  kiến.

Khẳng định rất muốn ủng hộ đề xuất của Chính phủ nhưng Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Đỗ Văn Sinh cho rằng, thông tin chưa đủ thuyết phục. Liên quan đến khó khăn về vốn tín dụng cho các dự án này, ông Sinh nhắc lại năm 2017 khi thẩm tra để trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư thì Ủy ban Kinh tế đã đặt vấn đề về tính khả thi khi huy động vốn vay sẽ gặp nhiều khó khăn. Nhưng "Chính phủ giải trình rất là hay", nên Quốc hội mới quyết định 8 dự án đầu tư theo PPP, ông Sinh nhấn mạnh.

Một số ý kiến khác tại phiên thảo luận cũng cho rằng, nếu nói là do ảnh hưởng của Covid- 19 mà phải chuyển đổi thì chưa đủ thuyết phục.

Tuy nhiên, cũng có một số vị cho rằng, trong bối cảnh này, việc chuyển đổi là hết sức cần thiết, tiền đầu tư công chưa giải ngân cũng còn nhiều, có thể tính toán để bố trí cho dự án này.