Nguồn nhân lực ICT đang rất khan hiếm

Năm 2000, Việt Nam chỉ có khoảng 50.000 người làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), con số này đóng góp khoảng 0,5% vào GDP. Sau hơn 20 năm, nguồn nhân lực này đã vượt quá 1 triệu người và đóng góp tới 14,3% GDP.

Theo dự báo, đến năm 2030, đất nước cần 2,5 triệu nhân lực để phục vụ chuyển đổi số, do đó việc thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực ICT là rất cấp thiết. Tuy nhiên, trong số đó tỷ lệ nữ sinh học tập và làm việc trong lĩnh vực này còn rất thấp, chỉ chiếm 11%.

Bà Caroline Nyamayemombe Trưởng đại diện Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ - UN Women tại Việt Nam cho biết Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt đáng kể cả về số lượng và chất lượng nhân lực cho các ngành nghề liên quan đến lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)

Việt Nam đang triển khai Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn 2030. STEM không chỉ là nền tảng cho sự phát triển kinh tế mà còn là chìa khóa để Việt Nam cạnh tranh trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0.

Trong 30 năm qua kể từ khi thông qua Chương trình nghị sự trao quyền cho phụ nữ – Tuyên bố và Cương lĩnh hành động Bắc Kinh, sự phát triển của công nghệ số đã bao trùm hầu hết mọi khía cạnh của đời sống kinh tế, chính trị và xã hội, bao gồm hệ thống quản trị, truyền thông, sản xuất, tiêu dùng và cơ cấu thị trường.

"Cách mạng công nghiệp lần thứ tư - Công nghiệp 4.0" đã ở đây, với Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, robot, điện thoại thông minh, internet di động.

Chương trình Chuyển đổi số quốc gia Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030, đã được triển khai, tập trung vào phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Bà Caroline Nyamayemombe Trưởng đại diện Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ - UN Women tại Việt Nam cho biết Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt đáng kể cả về số lượng và chất lượng nhân lực cho các ngành nghề liên quan đến lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT).

"Báo cáo thị trường nhân lực CNTT năm 2020" của VietnamWorks InTECH cho thấy phụ nữ chỉ chiếm 11% trong số những người theo học Công nghệ thông tin.

Dữ liệu từ Đại học Công nghệ thông tin năm 2019 minh họa thêm rằng sinh viên nam chiếm gần 80% (1.430 sinh viên) so với chỉ hơn 20% sinh viên nữ.

Tương tự, tại Đại học Công nghệ, có 4.273 sinh viên nam nhưng chỉ có 1.150 sinh viên nữ, nghĩa là hơn 78% sinh viên nam so với 22% sinh viên nữ.

Ngược lại, tại Đại học Công nghệ thông tin, cứ 9 sinh viên nam thì chỉ có 1 sinh viên nữ theo học. Nam giới Việt Nam cũng thường chọn kỹ thuật (20,8%) và thông tin, truyền thông và công nghệ (18,6%).

Lĩnh vực ICT đang định hình lại tỷ lệ người học nam và nữ 

Các lĩnh vực STEM đang định hình tương lai của công việc và sự tiến bộ của con người, đặc biệt là tại thời điểm chuyển đổi số và công nghiệp hóa dựa trên trí tuệ nhân tạo này. Tuy nhiên, trên toàn cầu và tại Việt Nam, phụ nữ và trẻ em gái vẫn chưa được đại diện đầy đủ trong các lĩnh vực quan trọng này.

Trước tỉ lệ nữ giới chỉ chiếm từ 10-20% theo học và làm trong lĩnh vực ICT, các chuyên gia cho rằng sự chênh lệch giới tính này phản ánh những thách thức mang tính hệ thống rộng lớn hơn từ những định kiến ​​ngăn cản trẻ em gái theo đuổi giáo dục STEM đến những rào cản về mặt cấu trúc hạn chế sự tham gia của phụ nữ vào lực lượng lao động công nghệ.

Đại diện cho cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ muốn thúc đẩy tỷ lệ nữ giới lựa chọn học ngành ICT

Đại diện cho cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ đưa ra nhận định: Khi Việt Nam đặt mục tiêu phát triển chính phủ, nền kinh tế và xã hội số, nhu cầu thu hẹp khoảng cách này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các lĩnh vực STEM đang định hình tương lai của công việc và sự tiến bộ của con người, đặc biệt là tại thời điểm chuyển đổi số và công nghiệp hóa dựa trên trí tuệ nhân tạo này.

Khi quốc gia này đặt mục tiêu phát triển chính phủ, nền kinh tế và xã hội số, nhu cầu lấp đầy khoảng cách này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái trong STEM không chỉ là vấn đề bình đẳng; mà còn là chất xúc tác cho sự đổi mới, tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững.

Vì thế bài toán làm thế nào để thúc đẩy ngày càng có nhiều nữ sinh lựa chọn học và làm trong lĩnh vực ICT là điều nhức nhối không chỉ đối với các chuyên gia trong nước mà với nước ngoài...