Việc Thanh tra Chính phủ phải mất đúng 21 tháng để ra được Kết luận thanh tra công tác quản lý sử dụng đất, quản lý đầu tư tại Hòa Bình giai đoạn 2004 – 2014, đã cho thấy tính chất phức tạp của những vụ việc nổi cộm tại tỉnh miền núi phía Bắc này.

Trên thực tế, trong bản Kết luận vừa được Thanh tra Chính phủ đưa ra cuối tháng 11/2016, hai cụm từ “vi phạm”, “thất thoát” xuất hiện tại hầu hết dự án khu dân cư - đô thị; khu công nghiệp và sân golf; các dự án sử dụng vốn đầu tư công nằm trong diện thanh tra.

.

Những sai phạm của tập thể thường trực UBND tỉnh, lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan có thể do buông lỏng quản lý, nóng vội trong cấp phép đầu tư đối với trường hợp của dự án sân golf Phượng Hoàng, Dự án Khu công nghệ thực phẩm dịch vụ San Nam.

Những sai sót trong việc vận dụng các quy định, tự ý phá vỡ quy hoạch như với các dự án phát triển bất động sản, khu dân cư hay phê duyệt chỉ định thầu không đúng quy định, có dấu hiệu lạm dụng giao thầu thiếu khách quan, quản lý tiến độ chi phí không chặt đã dẫn đến tình trạng kéo dài thời gian thi công làm giảm hiệu quả đầu tư, gây thất thoát vốn của nhà nước...

Trên thực tế, giá trị tài chính tại các dự án quản lý sử dụng đất, đầu tư xây dựng cần phải thu hồi mà Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý dù lên tới 255 tỷ đồng là rất lớn, song vẫn chưa phản ánh đầy đủ  những thiệt hại to lớn về kinh tế, xã hội mà những sai phạm mang tính hệ thống mà lãnh đạo tỉnh Hòa Bình gây ra.

Cho đến thời điểm này, vẫn còn hàng trăm héc - ta đất đem cho nhà đầu tư nước ngoài thuê với giá rẻ mạt trong khi doanh nghiệp liên tục báo lỗ, hiệu quả đầu tư kém xa kỳ vọng. Vẫn còn hàng trăm héc - ta đất nông nghiệp đưa vào vùng dự án khu công nghệ thực phẩm bị bỏ hoang hóa cả chục năm… . Đây là những thiệt hại khó có thể đong đếm hết.

Có thể khẳng định, những sai phạm này chắc chắn sẽ làm xói mòn lòng tin của người dân, cử tri Hòa Bình đối với những chủ trương, chính sách kêu gọi đầu tư, an sinh của Đảng và Chính phủ.

Sai phạm trong quản lý đất đai đã được chỉ rõ. Vấn đề hiện nay là tỉnh Hòa Bình có dám nhìn thẳng vào sự thật, mạnh dạn xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân mắc khuyết điểm. Những sai phạm nghiêm trọng trong quản lý đất đai, cấp phép đầu tư; quản lý dự án đầu tư tại Hòa Bình cũng cần được các cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ, xem đó là những tồn tại, khiếm khuyết mang tính điển hình hay là sai phạm thường thấy tại các địa phương trong cả nước.

Nếu có được câu trả lời cho vấn đề này, thì cuộc chiến chống tham nhũng, lãng phí mà Đảng, Nhà nước khởi xướng sẽ có thêm những “địa chỉ”, “mục tiêu mới” khi những câu chuyện về lợi ích nhóm, sân sau tiếp tục được phanh phui.

Qua vụ việc tại Hòa Bình, các cơ quan quản lý nhà nước cũng cần khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung kịp thời các quy định nhằm bịt kẽ hở trong chính sách quản lý đất đai, cấp phép đầu tư. Quan trọng hơn, cần có thêm cơ chế giám sát hữu hiệu từ cấp trung ương đối với các dự án do chính quyền UBND các tỉnh, thành phố địa phương quản lý, nhất là khi việc “xé rào”, vi phạm quy định thường được nhân danh lợi ích chung và được thông qua bởi tập thể lãnh đạo tại địa phương.

Làm được điều này không chỉ góp phần chặt đứt “sợi dây” liên kết theo kiểu rút kinh nghiệm rồi để đó thường thấy ở không ít địa phương, mà còn góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả đầu tư, tránh thất thoát, lãng phí tại dự án đầu tư công, đồng thời siết chặt công tác quản lý sử dụng đất đai trên phạm vi cả nước.