Trong số 100 cảng biển (trong đó có 20 cảng quốc tế), 22 sân bay (8 sân bay quốc tế), 18 khu kinh tế ven biển, 27 khu kinh tế cửa khẩu, 260 khu công nghiệp, 650 cụm công nghiệp..., không ít dự án được hình thành bởi lý do “tỉnh bạn có, tỉnh ta cũng phải có”. Đương nhiên, trên cơ sở như vậy, tình trạng cảng không hàng, khu công nghiệp xanh cỏ cũng là dễ hiểu.

	Quốc hội tiếp tục thảo luận, góp ý Dự thảo Luật Đầu tư công. Ảnh: Đức Thanh

Thậm chí, khi trao đổi tại nhiều hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện Dự thảo Luật Đầu tư công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng không ngần ngại nhắc tới tình trạng có dự án được quyết định chủ trương đầu tư khi chưa hề xác định được nguồn vốn để thực hiện, không đánh giá tác động, nhưng không rõ vì sao lại thực hiện…

“Ở nhiều nơi, quy trình quyết định chủ trương đầu tư bị đơn giản hoá, trong khi ai cũng hiểu rằng, chủ trương đầu tư là quan trọng nhất, là điểm khởi đầu quyết định tính đúng đắn, hiệu quả của chương trình, dự án đầu tư”, Bộ trưởng Vinh cho biết.

Thực tế, lãng phí, thất thoát trong đầu tư xây dựng cơ bản có nhiều nguyên nhân khác nhau, như do buông lỏng quản lý, đầu tư dàn trải, tham nhũng, bớt xén trong thi công..., nhưng đúng như Bộ trưởng Vinh đã phân tích, lãng phí lớn nhất là do chủ trương đầu tư không đúng, không hiệu quả.

Nhưng chưa có ai phải chịu nhận trách nhiệm bởi những hệ lụy này. Ông Bùi Hà, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) lý giải thực tế này là do quy định về chủ trương đầu tư chưa được chế định trong các quy phạm pháp luật hiện hành. Theo ông Hà, đây cũng là lý do để Dự án Luật đã dành trọn Chương II để chế định các nội dung, quy trình, phê duyệt chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư. Trong đó, có những quy định mới chưa được chế định trong các quy phạm pháp luật hiện hành, như thẩm quyền và trình tự nghiêm ngặt quyết định chủ trương đầu tư các chương trình, dự án đầu tư công.

Đi kèm với đó, quy định về quyền và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến đề xuất chủ trương đầu tư cũng được xác định rõ, với yêu cầu đề xuất các chương trình, dự án đầu tư phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ; bảo đảm huy động và cân đối được nguồn lực để thực hiện...

Cũng phải nói thêm, đi kèm với nội dụng mới này, Dự thảo Luật Đầu tư đưa ra những nội dung đổi mới mạnh mẽ công tác lập kế hoạch đầu tư, chuyển từ việc lập kế hoạch ngắn hạn, hàng năm sang kế hoạch trung hạn 5 năm. Kế hoạch đầu tư trung hạn sẽ bảo đảm các cân đối kinh tế lớn của cả nước, tạo sự chủ động cho các bộ, ngành, địa phương biết nguồn vốn trong kế hoạch 5 năm để có quyết định chủ trương đầu tư đúng đắn, hiệu quả hơn. Đây cũng là cách khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, không cân đối được nguồn vốn, vừa thi công vừa hoàn thiện thủ tục đầu tư, đồng thời tạo ra sự công khai, minh bạch trong phân bổ nguồn lực của Nhà nước…

Thêm một điều quan trọng mà Dự thảo Luật Đầu tư công phải đạt được, theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, đó là sự thống nhất và tính phối hợp giữa Luật Đầu tư công và các văn bản luật khác liên quan để tạo thành bộ luật hoàn chỉnh về đầu tư công.

“Dự thảo Luật này trải qua 7 năm thảo luận, bàn bạc. Từ đó đến nay, tình trạng đầu tư dàn trải đã được nói đến nhiều, với các cấp độ khác nhau, trong nhiều văn bản, nhưng vẫn chưa giải quyết dứt điểm. Mọi việc trở nên rõ hơn sau khi Chỉ thị 1792/CT-TTg về tăng cường quản lý đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước và vốn trái phiếu chính phủ được ban hành. Mặc dù đã bước đầu thu được kết quả khả quan, song Chỉ thị 1792/CT-TTg vẫn là các quy định dưới luật và mới giải quyết được một số bức xúc trước mắt, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới về đầu tư công một cách toàn diện, có hệ thống. Cần phải thể chế các quy định này để đưa hoạt động đầu tư công vào nề nếp”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhấn mạnh.

TIN LIÊN QUAN
	Hết cảnh tấp nập địa phương lên bộ, ngành xin dự án
	Luật Đầu tư công: Ngăn ngừa sự tùy tiện, chủ quan
	Dự thảo Luật Đầu tư công: Đã rõ các khái niệm
	Luật Đầu tư công: Làm rõ thẩm quyền phê duyệt dự án
	Để Luật Đầu tư công trở thành vũ khí chống tham nhũng
	Quá trình đổi mới đòi hỏi chúng ta sự minh bạch

Khánh An