Đến hoa quả, khoai tây, hành tỏi,… bán rong cũng đội lốt hàng Việt để lừa người tiêu dùng.

Thông tin tại Diễn đàn "Thực trạng hàng giả, hàng nhái tại Việt Nam thách thức và giải pháp" do Tổng cục Quản lý thị trường, Bộ Công thương tổ chức vào sáng 26/11 tại Hà Nội, ông Hoàng Ánh Dương, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường cho biết, mỗi năm, quản lý thị trường phải xử lý hàng trăm nghìn vụ vi phạm xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng giả…

"Năm qua, kiểm tra 141.000 vụ; phát hiện, xử lý 82.300 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước 430 tỷ đồng. Trị giá hàng tịch thu chưa bán gần 150 tỷ, chuyển hồ sơ 107 vụ cho cơ quan công an trong đó 26 vụ việc đã khởi tố, 29 vụ việc không khởi tố và 54 vụ việc đang điều tra, xử lý. Riêng hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ 10 tháng năm 2019 kiểm tra, xử lý 6.597 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách trên 19 tỷ đồng", ông Dương thông tin.

Hiện nay, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng có mặt ở rất nhiều phân khúc của thị trường, từ các quầy hàng tạp hóa trên các phiên chợ vùng sâu, vùng xa đến hè phố các đô thị, thậm chí len lỏi, trà trộn vào cả những siêu thị, trung tâm thương mại cao cấp ở những đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng…

Hàng giả, hàng nhái cho tới hàng giả mạo xuất xứ hàng Việt phổ biến tới mức, từ người bán hàng rong bán hoa quả, khoai tây, hành tỏi,… xuất xứ Trung Quốc... cũng sẵn sàng gắn mác hàng Việt cho sản phẩm để dễ bề tiêu thụ.

Một số mặt hàng vi phạm nổi cộm được Quản lý thị trường nêu tại Diễn đàn, bao gồm: Thực phẩm (mỳ chính, bánh mứt kẹo, đồ uống, rượu bia, thực phẩm đóng gói sẵn, thực phẩm chức năng); Vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi); Dược phẩm (đông dược, tân dược ngoại nhập); Vật liệu xây dựng; Mặt hàng phụ tùng ô tô, xe máy; xe máy điện, xe đạp điện; Mặt hàng tiêu dùng, thời trang,…. Vi phạm chủ yếu là gian lận về xuất xứ, chất lượng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, giả mạo nhãn hiệu.

Ông Dương nêu thực tế, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm về giả mạo xuất xứ gặp nhiều khó khăn, trong đó có việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa, nếu cơ quan thực thi không có có bằng chứng rõ ràng, không bắt quả tang hoặc giám định chất lượng thì việc phát hiện vi phạm, đặc biệt là đối với hàng nhập lậu sau khi đã được đưa qua các đường mòn, lối mở rất gian nan...

Khi đã lưu thông trên thị trường, hàng giả mạo xuất xứ thường trà trộn cùng với hàng thật, hàng có xuất xứ rõ ràng, vì vậy, việc phát hiện vi phạm cũng gặp khó khăn. Đối với hàng hóa giả mạo xuất xứ không có doanh nghiệp chủ thể quyền rõ ràng thì càng khó khăn, chẳng hạn như hàng nông sản, hàng hóa nguyên liệu, hàng hóa giả mạo doanh nghiệp, địa chỉ không có thật,…

Bà Nguyễn Ngọc Tuyết Trinh, Giám đốc đối ngoại và truyền thông L'Oréal Việt Nam cũng than trời về tình trạng hàng giả, hàng nhái và hàng xách tay mang thương hiệu L'Oréal hoành hành đang làm khó cho kinh doanh của L'Oréal Việt Nam.

L’Oreal bắt đầu việc chống hàng giả vào năm 2008 khi thị trường Thủ đô tràn ngập các cửa hàng mang bảng hiệu L’Oreal chính hãng chỉ trong vòng một năm sau khi L’Oreal chính thức đến Việt Nam với 3 thương hiệu đầu tiên : Lancome, LOreal Paris và Maybelline New York.

"Hàng giả chiếm lĩnh thị trường với thị phần lên đến 75% và trở thành nguồn cung cấp sản phẩm làm đẹp chủ lực cho người tiêu dùng. L’Oreal đã gởi công văn kêu cứu đến các cơ quan chính phủ.  Trong nổ lực mang đến môi trường đầu tư lành mạnh, chính phủ đã đưa ra các quy định cần thiết và các yêu cầu về việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý thị trường và cảnh sát kinh tế trong việc kiểm soát tốt thị trường từ năm 2010. Việc kiểm tra chặt chẽ thị trường mỹ phẩm trong thời gian từ 2012- 2014 đã giúp việc thị phần mỹ phẩm giả giảm đáng kể tại Việt Nam", bà Trinh nói.

Nhưng, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam, năm 2015 hàng giả lại được biến tướng sang hàng xách tay, bày bán công khai trên các trang mạng, doanh thu được ghi nhận từ một trang mạng vào thời điểm đó là hơn 1 tỷ đồng/ tháng.

Đại diện L'Oréal Việt Nam cho rằng, việc chuyển hướng kinh doanh ồ ạt qua mạng làm cho việc chống hàng giả của Doanh nghiệp và cơ quan quản lý thị trường trở nên khó khăn và vất vả hơn do khả năng điều tra và kiểm tra các kho hàng được đặt trong các hộ gia đình là không khả thi.

Theo bà Trinh, đáng buồn là tại thời điểm này. thị trường mỹ phẩm của LOreal tại Việt Nam gần như đang được thống trị bởi hàng xách tay và hàng giả đến hơn 60% (số liệu được dựa trên kênh phân phối trên cả 2 kênh online và offline).

Nguồn mỹ phẩm nhập lậu hay còn gọi tên là xách tay và hàng giả nắm giữ thị trường đã và đang gây nên nhiều ảnh hưởng tiêu cực như gây ra môi trường kinh doanh cạnh tranh không lành mạnh, người tiêu dùng đang bị lừa dối và chính phủ thất thu nguồn thuế lớn.

Để tạo môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp, phải xử lý hiệu quả nguồn hàng xách tay và hàng nhập lậu. Chưa kể, mỹ phẩm là ngành hàng có doanh thu cao trên nền tảng thương mại điện tử, với tốc độ tăng trưởng 38% tạo ra doanh thu ước tính 12 tỷ USD trong 2019, việc ổn định thị trường mỹ phẩm online với các quy định pháp luật và hướng dẫn thi hành rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm hoạt động kinh doanh tai thị trường Việt Nam.