TIN LIÊN QUAN
	Sẽ gia tăng M&A ngành ngân hàng
	7 cơ hội lớn cho nhà đầu tư từ cổ phần hóa
	Đón làn sóng M&A thứ hai
	Sóng M&A chờ gió cổ phần hóa
	"Vật đổi sao dời" ở các cienco: Đối tác thành ông chủ

Các vấn đề nội tại của Nhật Bản như tăng trưởng trong nước chậm, tỷ lệ sinh giảm và một xã hội lão hóa… đã khuyến khích các công ty Nhật Bản muốn ra ngoài biên giới thu mua các công ty trong lĩnh vực tài chính, bán lẻ, hàng tiêu dùng và thiết bị điện tử. Mặc dù động thái đó khá lặng lẽ và kín đáo, nhưng các công ty Nhật Bản đang tạo sự đột phá trên thị trường quốc tế. 

	Một trong các thương vụ M&A được nói đến nhiều nhất trong giai đoạn 2008-2013 là Mizuho trở thành đối tác chiến lược của Vietcombank. Ảnh: Đức Thanh

Nhật Bản dẫn đầu các quốc gia có doanh nghiệp thực hiện M&A tại Việt Nam xét cả về số lượng và giá trị, khiến giới quan sát gọi đó là “làn sóng đầu tư từ Nhật Bản”. Các thương vụ được nói đến nhiều nhất trong giai đoạn 2008-2013 là Ngân hàng Mizuho trở thành đối tác chiến lược của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) hay thương vụ Tập đoàn Unicham mua 95% cổ phần của Công ty Diana, Ngân hàng Sumitomo mua cổ phần của Tập đoàn Bảo Việt và UFJ Mitsubishi mua cổ phần của Vietinbank...

Theo số liệu của Thomson Reuters, hiện Nhật Bản xếp hạng thứ tư trên toàn cầu về các thương vụ M&A xuyên biên giới. McKinsey & Company nhận định, số lượng các thương vụ M&A của Nhật Bản có thể sẽ cao hơn, nếu họ không bị ám ảnh bởi các thương vụ thất bại trong quá khứ.

Trên thực tế, các thương vụ M&A ở nước ngoài có rất nhiều cạm bẫy khó tránh khỏi, như khác biệt về quan điểm và chiến lược kinh doanh, văn hóa quản lý con người, nhất là việc giữ chân người tài. Điều đó thể hiện qua các thương vụ tại Công ty Giấy Sài Gòn, Công ty Nutifood…

Bước vào cuộc chơi M&A toàn cầu với nhiều trở ngại, các doanh nghiệp Nhật Bản đặt nhiều niềm tin nhất vào thị trường ASEAN. Một cuộc thăm dò gần đây của một số công ty luật cho thấy, khoảng 47% công ty Nhật Bản đã quan tâm đến M&A ngoài biên giới, 36% đang tìm kiếm đối tác và 3% đang trong giai đoạn đàm phán. Trong đó, 61% sẽ xem xét giao dịch với các công ty Mỹ và châu Âu, trong khi 52% đang tìm đến các nước khu vực ASEAN, trong đó có Việt Nam.

Ngoài nhà đầu tư Nhật Bản, các nhà đầu tư Mỹ, EU, Singapore, Thái Lan… cũng đã và đang thực hiện các thương vụ M&A tại Việt Nam, trực tiếp hay thông qua nước thứ ba. Mỗi nhà đầu tư có phong cách và chiến lược đầu tư riêng, trong đó, đáng chú ý là cách họ trả giá để có được số cổ phần ưng ý của doanh nghiệp mục tiêu.

Ông Thân Trọng Phúc, Giám đốc điều hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm DFJV cho hay, các nhà đầu tư Mỹ và EU luôn trả giá cao nhất, nhưng không có nhu cầu phải chi phối hoàn toàn doanh nghiệp mục tiêu. Với tầm nhìn dài hạn và trường vốn, các nhà đầu tư Mỹ thể hiện sự tin tưởng vào đối tác nhiều hơn. Trong khi đó, các nhà đầu tư Nhật Bản quyết định hơi lâu, nhưng khi đã quyết định rồi thì họ sẽ giữ cam kết nhằm đảm bảo uy tín.

“Họ hỗ trợ nhiều cho công ty mục tiêu, nhưng lại muốn chi phối với số cổ phần lớn, thậm chí có thể thâu tóm. Đặc biệt, họ có xu hướng kéo theo các nhà đầu tư Nhật Bản khác vào các chu kỳ phát triển của công ty mục tiêu trong tương lai”, ông Phúc nói và cho biết thêm, các nhà đầu tư Singapore cũng quyết định rất lâu và họ thận trọng đến mức không dám chấp nhận rủi ro.

Về quy mô của công ty mục tiêu, nhà đầu tư Mỹ và EU muốn mua công ty mục tiêu ở quy mô lớn hơn là nhà đầu tư Nhật Bản. Trong khi Nhật Bản muốn mua công ty mục tiêu ở quy mô nhỏ và vừa, sau đó nuôi lớn dần lên để bán lại cho nhà đầu tư Nhật Bản khác, hoặc tiếp tục đầu tư mở rộng chuỗi giá trị trên toàn cầu, như trường hợp Unicharm mua Diana và đầu tư thêm nhà máy sản xuất để xuất khẩu sản phẩm sang Trung Quốc và khu vực châu Á.

Đặc biệt, nhà đầu tư Nhật Bản cần biết rõ mình được lợi gì và nắm chắc điều đó thì mới bỏ tiền ra. Trong khi đó, nhà đầu tư Mỹ chỉ cần nhìn thấy chiến lược của công ty mục tiêu khả thi thì sẵn sàng chấp nhận mọi rủi ro để đầu tư.

Như vậy, trải qua giai đoạn bùng nổ được cho là làn sóng thứ nhất, cuộc chơi M&A tại Việt Nam đang tiếp tục được nhìn nhận với xu hướng mở cửa hơn để đón cơ hội mới, với quy mô giá trị ước tính lên tới 20 tỷ USD. Tuy nhiên, các nhà đầu tư trong cuộc chơi này có đủ tỉnh táo và dũng cảm để chốt các thương vụ mà mình đã và đang cân nhắc từ rất lâu hay không vẫn là điều được dư luận quan tâm.

Anh Hoa