Đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp và USAID chủ trì hội thảo công bố báo cáo

Ngày 16/2/2023, Cục Phát triển doanh nghiệp (PTDN), Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Dự án Thúc đẩy cải cách và nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp nhỏ và vừa (LinkSME) do Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa kỳ (USAID) tài trợ, đã tổ chức Hội thảo công bố Báo cáo thường niên Chuyển đổi số doanh nghiệp 2022: Mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp Việt Nam.

Báo cáo được xây dựng dựa trên khảo sát 1.000 doanh nghiệp trên cả nước đến từ nhiều lĩnh vực, ngành nghề (như nông, lâm, thủy sản; công nghiệp chế biến-chế tạo; bán buôn và bán lẻ; giáo dục-đào tạo;…) thông qua các hoạt động trong khuôn khổ của Chương trình.

Theo báo cáo, 48,8% doanh nghiệp tham gia khảo sát chia sẻ đã từng sử dụng một số giải pháp chuyển đổi số, nhưng hiện tại không còn sử dụng do các giải pháp này chưa phù hợp hoặc doanh nghiệp áp dụng để đáp ứng những nhu cầu tức thời đặt ra trong bối cảnh dịch Covid-19 và giờ không còn nhu cầu.

Hơn nữa trên thực tế, các đơn vị chuyển đổi số chủ yếu đưa các dữ liệu, văn bản, giấy tờ từ “bản cứng” thành “bản mềm” lưu trữ trên hệ thống. Cụ thể, 35,3% doanh nghiệp cho biết chỉ số hoá dữ liệu, quy trình.

Hiện chỉ có 2,2% doanh nghiệp làm chủ công nghệ, phần mềm quản lý để phân tích dữ liệu, tự động hoá để đưa ra các quyết định trong sản xuất kinh doanh, cho dù một số vẫn còn gặp khó khăn trong quá trình sử dụng công nghệ; 6,2% doanh nghiệp đã hoàn thành xác định mục tiêu chuyển đổi số và chỉ 7,6% doanh nghiệp đã từng bước xây dựng kế hoạch trong ngắn và dài hạn để chuyển đổi số.

Trong khi, 1.000 doanh nghiệp tham gia khảo sát lại đạt tỷ lệ 55% đã tham gia vào chuỗi cung ứng, xuất nhập khẩu toàn cầu và còn lại đang có kế hoạch mở rộng thị trường ra nước ngoài trong 2 năm tới.

Nhận định về báo cáo, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục PTDN cho rằng: Năm 2022, những tác động sau đại dịch Covid-19 và diễn biến phức tạp của tình hình kinh tế thế giới đã khiến các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Tính tất yếu của xu hướng chuyển đổi số đã được nhiều doanh nghiệp nhìn nhận và tăng đầu tư vào ứng dụng công nghệ số, giúp doanh nghiệp thích ứng và tăng tốc trong giai đoạn khó khăn chưa từng có tiền lệ vừa qua.

Toàn cảnh hội thảo

Kết quả khảo sát năm 2022 cũng cho thấy những bước trưởng thành đáng kể của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa trong hành trình chuyển đổi số so với năm 2021.

Thứ nhất, năm 2022, số lượng các doanh nghiệp được khảo sát đang tiến hành chuyển đổi số có dấu hiệu gia tăng và nhiều doanh nghiệp cũng đã dành ngân sách cụ thể cho hoạt động này dù ít hay nhiều (năm 2021, nhiều doanh nghiệp đang ở bước học tập, tìm hiểu và tham khảo thông tin, chuẩn bị cho việc triển khai chuyển đổi số). Sự thay đổi này chủ yếu đến sự trưởng thành trong nhận thức, kỹ năng và kinh nghiệm liên quan tới chuyển đổi số của lãnh đạo và đội ngũ nhân lực của doanh nghiệp.

Thứ hai, các doanh nghiệp đã có bước tiến về áp dụng các công nghệ số trong nghiệp vụ tiếp thị, phân phối, bán hàng đa kênh giúp gia tăng trải nghiệm và chăm sóc khách hàng tốt hơn. Công nghệ số cũng được áp dụng phổ biến hơn trong một số nghiệp vụ như quản lý hàng tồn kho, dây chuyền sản xuất, quản lý mua hàng. Nhiều doanh nghiệp đã số hoá dữ liệu và chuẩn hoá quy trình để tiến tới chuyển đổi số ở phạm vi rộng và đồng bộ hơn. Tuy vậy, việc áp dụng công nghệ số tại nhiều doanh nghiệp mà đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn mang tính cục bộ và rời rạc do thiếu mục tiêu, kế hoạch cũng như chiến lược thực hiện chuyển đổi số một cách rõ ràng ngay từ đầu. Vì vậy mà việc đầu tư chuyển đổi số vẫn chưa mang lại thành công như mong đợi ở nhiều doanh nghiệp.

Thứ ba, phân tích mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp (chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa) cho thấy doanh nghiệp trong hầu hết các ngành đã sẵn sàng cho sự chuyển đổi lên môi trường số. Tuy nhiên, từng lĩnh vực có mức độ sẵn sàng chuyển đổi số khác nhau đòi hỏi xây dựng lộ trình khéo léo để phù hợp với đặc trưng của từng doanh nghiệp và từng ngành nghề.

Thứ tư, định hướng và chiến lược, con người và tổ chức, trải nghiệm khách hàng và bán hàng đa kênh là 3 khía cạnh có mức độ sẵn sàng chuyển đổi số tốt nhất. Quản trị rủi ro vẫn là điểm hạn chế của hầu hết các doanh nghiệp trong các lĩnh vực, ngành nghề.

Thứ năm, các doanh nghiệp dù có đủ nhận thức, kiến thức về chuyển đổi số nhưng lại khó có thể tự mình thực hiện quá trình thay đổi mang tính toàn diện này. Vì vậy, việc hỗ trợ, tư vấn về lộ trình chuyển đổi số, hỗ trợ ứng dụng giải pháp chuyển đổi số phù hợp là thực sự cần thiết trong giai đoạn tiếp theo.

Ông Daniel Fitzpatrick - Giám đốc Dự án USAID LinkSME cho rằng, nhiều doanh nghiệp đã nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của chuyển đổi số và hiện đang nỗ lực thực hiện các sáng kiến chuyển đổi số của riêng mình, một số doanh nghiệp nhờ đó mà thực hiện quá trình chuyển đổi số nhanh và hiệu quả hơn các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, cũng theo ông Daniel Fitzpatrick, vấn đề chuyển đổi số của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề chưa khả quan.

Đồng tình với quan điểm này, một số ý kiến cũng cho rằng, để đạt được mục tiêu đến năm 2025, kinh tế số chiếm 20% GDP và chiếm 30% GDP vào năm 2030 như Chiến lược “Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Việt Nam cần có những giải pháp nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong doanh nghiệp trong thời gian tới.