Chỉ có 19/33 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện nhập khẩu trong quý III/2022.

Đã có tình trạng các thương nhân đầu mối giảm mạnh lượng xăng dầu nhập khẩu trong quý 3/2022.  Theo Bộ Tài chính, trong bối khi giá xăng dầu thế giới có xu hướng biến động giảm liên tục với biên độ rộng, khó dự báo (giá xăng dầu trong nước giảm trong 9 kỳ điều hành liên tiếp từ kỳ điều hành ngày 1/7/2022 đến nay), có thể dẫn đến tâm lý e ngại nhập khẩu xăng dầu.

Theo số liệu thống kê sơ bộ từ Tổng cục Hải quan, quý III/2022 (đến 20/9/2022), sản lượng nhập khẩu giảm khoảng 40% đối với xăng, giảm khoảng 35% đối với dầu DO, so với Quý II/2022.

Đáng nói, chỉ có 19/33 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu nhập khẩu. Có thương nhân đầu mối thường nhập khẩu với số lượng lớn, nhưng không thực hiện nhập khẩu vào Quý III/2022 như: Công ty TNHH Thương mại Vận tải và Du lịch Xuyên Việt Oil, Công ty cổ phần Thương mại Đầu tư dầu khí Nam Sông Hậu, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu xăng dầu Tín Nghĩa.

"Nguyên nhân thiếu hàng tại một số đại lý, cửa hàng bán lẻ xăng dầu và chiết khấu giảm có thể do sản lượng nhập khẩu giảm và lượng tồn kho giảm tại các thương nhân đầu mối, nhất là trong bối cảnh giá xăng dầu diễn biến khó lường”, Bộ Tài chính đánh giá.

Hiện nay, nhà nước không quy định chiết khấu trong hoạt động kinh doanh xăng dầu vì yếu tố này chủ yếu phụ thuộc vào cung cầu thị trường, diễn biến giá xăng dầu thế giới, sản lượng tồn kho xăng dầu của các thương nhân đầu mối và phương thức bán hàng của hai bên.

Bộ Tài chính cũng phân tích thêm, chiết khấu xăng dầu có thể còn phụ thuộc vào chính sách bán hàng và năng lực kinh doanh của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu mà đại lý, tổng đại lý ký hợp đồng trực tiếp.

Căn cứ theo quy định hiện hành, đánh giá diễn biến chiết khấu trong thời gian ngắn, khi các đại lý tổng đại lý đã ký hợp đồng mua bán xăng dầu với 1 thương nhân đầu mối và không được ký hợp đồng với thương nhân đầu mối khác thì chiết khấu kinh doanh xăng dầu mà các đại lý, tổng đại lý được hưởng có thể phụ thuộc vào khả năng điều động nguồn hàng của thương nhân đầu mối đó. 

Đây có thể cũng là nguyên nhân dẫn đến chiết khấu khác nhau giữa các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Nếu xét trong một hệ thống phân phối, kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối được mua xăng dầu từ nhiều thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu khác.

Như vậy, mức chiết khấu mà một đại lý kinh doanh bán lẻ được hưởng có thể chịu tác động và phụ thuộc vào số lượng các kênh trung gian luân chuyển hàng hóa (bán buôn) trong hệ thống kinh doanh xăng dầu trước khi giao cho đại lý đó vầ sự phân bổ mức chiết khấu trong hệ thống.