Trước đó, ông chỉ có biểu hiện sốt nhẹ, ho khan, đau mỏi người, những dấu hiệu mà nhiều người vẫn nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Sự chủ quan khiến ông không đến bệnh viện sớm. Khi nhập viện, ông đã rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp tiến triển, phổi đông đặc gần như hoàn toàn, không còn khả năng trao đổi khí.

Tại Việt Nam, cúm có thể xuất hiện quanh năm, nhưng thường bùng phát mạnh vào các thời điểm giao mùa, khi thời tiết biến đổi đột ngột, độ ẩm cao điều kiện thuận lợi cho virus sinh sôi và lây lan trong cộng đồng.

Dù được hỗ trợ thở máy, tình trạng của bệnh nhân vẫn diễn tiến xấu. Các bác sĩ quyết định can thiệp bằng hệ thống ECMO - kỹ thuật tuần hoàn ngoài cơ thể, được xem là "chiếc phao cuối cùng" cứu những ca bệnh nặng.

Sau 4 ngày áp dụng ECMO, chức năng phổi bệnh nhân dần cải thiện. Ông hồi tỉnh, có thể tự thở trở lại. Một sự sống được giữ lại, nhưng đồng thời cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho hàng triệu người Việt đang lơ là với một căn bệnh tưởng như vô hại: cúm mùa.

Không phải ai cũng biết rằng cúm A, đặc biệt là chủng H1N1 từng gây ra đại dịch toàn cầu vào năm 2009, khiến hàng trăm nghìn người tử vong. Ngày nay, cúm mùa vẫn lặng lẽ hoành hành mỗi năm, cướp đi sinh mạng của từ 250.000 đến 500.000 người trên toàn thế giới.

Tại Việt Nam, cúm có thể xuất hiện quanh năm, nhưng thường bùng phát mạnh vào các thời điểm giao mùa, khi thời tiết biến đổi đột ngột, độ ẩm cao điều kiện thuận lợi cho virus sinh sôi và lây lan trong cộng đồng.

Một trong những lý do khiến cúm trở nên nguy hiểm là bởi nó thường bị xem nhẹ. Các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, ho, mệt mỏi... rất dễ nhầm với cảm lạnh. Nhưng ở những người có sức đề kháng kém như người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính (tim mạch, tiểu đường, COPD...) cúm có thể gây viêm phổi nặng, suy đa tạng, thậm chí tử vong.

TS.Phạm Đăng Hải, Chủ nhiệm Khoa Hồi sức nội và chống độc, Bệnh viện 108 cho biết, có nhiều bệnh nhân khi đến viện thì phổi đã bị tổn thương nặng. Họ không biết rằng mình nhiễm cúm cho đến khi mọi biện pháp hỗ trợ hô hấp thông thường không còn tác dụng. Nếu không có ECMO, tỷ lệ tử vong sẽ rất cao.

Cũng theo bác sỹ Hải, ECMO là kỹ thuật hiện đại nhưng không thể áp dụng rộng rãi do yêu cầu kỹ thuật cao, chi phí lớn và chỉ thực hiện tại một số bệnh viện tuyến cuối. Điều đó đồng nghĩa nếu để bệnh trở nặng, không phải ai cũng có cơ hội được cứu sống.

Trong cuộc chiến với cúm mùa, vắc-xin chính là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người dân nên tiêm vắc-xin cúm nhắc lại mỗi năm, vì virus cúm biến đổi liên tục, khả năng miễn dịch từ vắc-xin của năm trước sẽ suy giảm theo thời gian. Tuy nhiên, tỷ lệ tiêm chủng cúm ở Việt Nam vẫn rất khiêm tốn, đặc biệt ở người trưởng thành.

Bác sỹ Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia tiêm chủng thuộc hệ thống Safpo nhận định, một trong những rào cản lớn là tâm lý chủ quan. Nhiều người tin rằng cúm sẽ tự khỏi, hoặc chỉ cần nghỉ ngơi vài ngày là khỏe lại. Nhưng họ không biết rằng chính họ - người trưởng thành khỏe mạnh lại có thể trở thành nguồn lây cho trẻ nhỏ, người già hoặc người bệnh nền trong gia đình.

Hiện nay, các loại vắc-xin cúm tứ giá đang được sử dụng rộng rãi, có thể phòng được 4 chủng virus cúm phổ biến mỗi năm. Giá thành hợp lý, tiêm đơn giản và ít tác dụng phụ, nhưng điều đáng tiếc là nhiều người vẫn chưa tiếp cận hoặc chưa hiểu đúng về tầm quan trọng của việc tiêm phòng định kỳ.

Từ đầu năm đến nay, Việt Nam đã ghi nhận hàng chục ổ dịch cúm A tại các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Trong một khảo sát tại TP.HCM năm 2023, chỉ khoảng 11% người trưởng thành trên 50 tuổi từng tiêm vắc-xin cúm trong 5 năm qua. Tại Bệnh viện Bạch Mai, có tới 40% bệnh nhân viêm phổi nặng do cúm A không hề tiêm phòng trước đó.

Cúm không chỉ là căn bệnh viêm hô hấp. Ở những người mắc bệnh nền, cúm là “giọt nước tràn ly” khiến bệnh lý mạn tính như suy tim, tiểu đường, suy thận... có điều kiện khởi phát. Trẻ em, nhất là trẻ dưới 2 tuổi, cũng có nguy cơ viêm phổi do cúm rất cao. Với những người có hệ miễn dịch kém, một đợt cúm có thể dẫn đến biến chứng thần kinh, viêm cơ tim, thậm chí tử vong.

Chính vì vậy, không thể trông đợi hệ miễn dịch "tự chiến đấu" với virus cúm. Phòng bệnh chủ động, đặc biệt qua tiêm vắc-xin mới là lựa chọn đúng đắn.

Dịch cúm A vẫn đang diễn biến âm thầm nhưng dai dẳng. Trong bối cảnh các dịch bệnh hô hấp có xu hướng quay trở lại mạnh mẽ sau đại dịch Covid-19, việc nâng cao nhận thức về cúm, một căn bệnh "quen mặt" nhưng vô cùng nguy hiểm là điều tối quan trọng.

Câu chuyện của bệnh nhân ở Bắc Giang là một minh chứng rõ ràng rằng không ai được quyền chủ quan. Một người cha, người ông, tưởng như chỉ cảm cúm nhẹ, suýt chút nữa đã không thể trở về với gia đình. Sự sống của ông được giữ lại, không chỉ nhờ y học hiện đại, mà còn là nhờ một quyết định kịp thời. Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy.

Hãy hành động trước khi quá muộn. Tiêm vắc-xin cúm mỗi năm, bảo vệ chính mình và những người thân yêu khỏi một kẻ giết người vô hình. Bởi vì cúm không chừa một ai. Và đôi khi, một mũi tiêm đã cứu sống sinh mạng của một con người.