Đặt mua báo in| Ngày 06 tháng 07 năm 2022, 07:34:09
Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu: Những đề nghị chưa có tiền lệ
Thanh Hương - 10/03/2022 08:25
 
Các cơ quan chức năng chỉ ra những đề nghị chưa có tiền lệ ở Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu. Điều này chắc chắn ảnh hưởng tới quá trình triển khai, nếu không có cơ chế đặc biệt.
Lễ trao quyết định chủ trương đầu tư Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu.

Chưa có tiền lệ, không có cơ sở

Cho rằng, nhiều ưu đãi mà chủ đầu tư đề nghị tại Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu là “chưa có tiền lệ đối với hình thức nhà máy điện độc lập”, Bộ Công thương lưu ý, “nếu các ưu đãi này được xem xét chấp thuận, thì cần tính tới việc các nhà đầu tư nước ngoài khác cũng sẽ có yêu cầu tương tự”.

Điều này là để tránh trường hợp, “nếu không đáp ứng các điều khoản tương tự trong các dự án khác (sau khi đã đồng ý với Dự án LNG Bạc Liêu), thì có thể dẫn đến bị kiện theo điều khoản về đối xử quốc gia được quy định trong các hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư mà Việt Nam đã ký”, Bộ Công thương nhận xét.

Liên quan đề nghị Nhà nước bảo đảm nghĩa vụ thanh toán thay cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong trường hợp EVN không thực hiện cam kết thanh toán theo hợp đồng và bồi thường thiệt hại trực tiếp cũng như thiệt hại phát sinh khi chấm dứt Hợp đồng mua bán điện (PPA) do EVN không có khả năng thanh toán trong Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu mới đây, Bộ Tài chính cho rằng, nội dung đề xuất thanh toán chấm dứt của PPA là chưa có tiền lệ và không có cơ sở thực hiện.

Cũng theo bộ này, Chính phủ không trực tiếp thực hiện bảo lãnh đối với việc thanh toán nghĩa vụ của bên mua điện, vì đây là các hợp đồng thương mại giữa EVN và doanh nghiệp.

Việc “Chính phủ sẽ thực hiện vai trò đại diện chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước (EVN) và thực hiện bảo lãnh theo quy định”, theo Bộ Tài chính, là để nhà đầu tư có thêm thông tin về vai trò của chủ sở hữu Nhà nước trong việc hỗ trợ về mặt nguồn lực tài chính và khả năng hoạt động liên tục của EVN khi tham gia ký kết hợp đồng.

Không chỉ Bộ Tài chính chỉ ra đề nghị chưa có tiền lệ, mà Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra một số vấn đề.

Cụ thể, theo Ngân hàng Nhà nước, đề nghị bảo đảm việc chuyển đổi một phần ngoại tệ của dự án trên cơ sở khả năng cân đối ngoại tệ tương đương mức cam kết hiện hành của Nhà nước cho các dự án BOT điện (30% doanh thu dự án) là không có cơ sở pháp lý.

Theo lập luận của Ngân hàng Nhà nước, trước năm 2020, do chưa có Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), nên các dự án BOT điện quan trọng được Chính phủ xem xét tỷ lệ bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ theo Văn bản 1604/TTg-KTN (ngày 12/9/2011). Theo đó, Chính phủ xem xét, bảo lãnh cho chuyển đổi thành USD đối với 30% doanh thu của dự án bằng VND sau khi trừ số chi tiêu bằng VND.

Chính phủ không trực tiếp thực hiện bảo lãnh đối với việc thanh toán nghĩa vụ của bên mua điện, vì đây là các hợp đồng thương mại giữa EVN và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đến năm 2020, sau khi Luật PPP được ban hành, tại Thông báo số 401/TB-VPCP (ngày 18/1/2/2020), Phó thủ tướng Chính phủ đã kết luận, việc sửa đổi các quy định tại Văn bản 1604/TTg-KTN với các nội dung chủ yếu trong hợp đồng BOT và bảo lãnh chính phủ (GGU) của các nhà máy điện theo hình thức BOT phải tuân thủ quy định của Luật PPP và các quy định của pháp luật có liên quan, cũng như không đề xuất các quy định không phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Bởi vậy, Ngân hàng Nhà nước cho rằng, kiến nghị “bảo đảm chuyển đổi ngoại tệ tương đương cam kết cho các dự án điện BOT (30% doanh thu) là không phù hợp với luật pháp hiện hành.

Không nên hỗ trợ cân đối ngoại tệ

Ngân hàng Nhà nước cũng cho rằng, không nên hỗ trợ cân đối ngoại tệ với Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu bởi nhiều lý do.

Cụ thể, liên quan dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam, Pháp lệnh Ngoại hối hiện hành chỉ quy định mở tài khoản tại một tổ chức tín dụng và quy định giao dịch góp vốn và chuyển lợi nhuận về nước ngoài phải thực hiện thông qua tài khoản này cũng như không có quy định về bảo đảm nhà nước.

Đồng thời, Pháp lệnh Ngoại hối cũng quy định quyền mua ngoại tệ của nhà đầu tư tại các tổ chức tín dụng. Khi thị trường không đáp ứng nhu cầu ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ can thiệp thông qua hoạt động mua/bán ngoại tệ với các tổ chức tín dụng.

Thực tế những năm qua, hệ thống các ngân hàng thương mại luôn đáp ứng đủ, kịp thời nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ của các dự án đầu tư nước ngoài. Ngân hàng Nhà nước cũng không nhận được bất cứ phản ánh nào về khó khăn khi chuyển đổi ngoại tệ của chủ đầu tư tại các ngân hàng thương mại.

Hiện dự trữ ngoại hối phải đảm nhiệm những nhiệm vụ quan trọng của chính sách tiền tệ quốc gia, ổn định tỷ giá hay những nhu cầu đột xuất, cấp bách của Nhà nước, đồng thời cũng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ của Chính phủ trong các dự án lớn ở các ngành dầu khí, BOT với mức cả chục tỷ USD mỗi năm.

Vì thế, Ngân hàng Nhà nước lo ngại rằng, nếu tiếp tục hỗ trợ cân đối ngoại tệ cho Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu sẽ gây áp lực lớn đến dự trữ ngoại hối và tạo bất bình đẳng trong thu hút đầu tư nước ngoài, tạo tiền lệ xấu để các nhà đầu tư gây sức ép lên Chính phủ về cân đối ngoại tệ ở các dự án đầu tư khác.

Trong báo cáo số 1086/BKHĐT-PC, ngày 22/2/2022 gửi tới Phó thủ tướng thường trực Phạm Bình Minh, Tổ trưởng Tổ công tác đặc biệt về rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và thúc đẩy thực hiện dự án đầu tư với Dự án LNG Bạc Liêu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, nhà đầu tư đang gặp vướng mắc trong đề xuất cơ chế “bảo đảm thực hiện dự án đầu tư” và phê duyệt đấu nối truyền tải điện, cũng như thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của Dự án.

Trước thực tế Dự án liên quan đến một số đặc thù của ngành điện; quy định tại các thông tư trong lĩnh vực điện chưa xử lý được những vấn đề đặc thù của Dự án, trong đó có yêu cầu về việc đáp ứng các điều kiện cho vay của ngân hàng và các tổ chức tài chính quốc tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, việc tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi thực hiện Dự án là cần thiết.
Bởi vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị Phó thủ tướng Chính phủ, Tổ trưởng Tổ công tác đặc biệt xem xét, có ý kiến chỉ đạo với Dự án về các vấn đề cụ thể.

Theo đó, cam kết về luật áp dụng, cơ quan giải quyết tranh chấp và ngôn ngữ PPA, bảo đảm đầu tư trong trường hợp thay đổi pháp luật được cho là vấn đề thuộc thẩm quyền của EVN và nhà đầu tư. Vì vậy, EVN đã được đề nghị giao nghiên cứu, đàm phán với nhà đầu tư theo đúng thẩm quyền, quy định tại khoản 5, Điều 4 và khoản 3, Điều 14, Luật Đầu tư; Điều 20 Thông tư số 57/2020/TT-BTC và quy định liên quan.

Với cam kết về chuyển đổi ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước được đề nghị nghiên cứu, đề xuất cơ chế hỗ trợ chuyển đổi một phần ngoại tệ của Dự án trên cơ sở khả năng cân đối ngoại tệ của Việt Nam, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo quy định của Điều 11, Luật Đầu tư và khoản 2, Điều 3, Nghị định số 31/2021/NĐ-CP.

Đối với cam kết về bảo đảm nghĩa vụ thanh toán cho EVN và bồi thường thiệt hại khi chấm dứt hợp đồng mua bán điện, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, EVN và cơ quan liên quan đề xuất cụ thể và báo cáo Thủ tướng Chính phủ nội dung này, phù hợp với quy định của Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước và sản xuất - kinh doanh tại doanh nghiệp.

Đối với việc chuyển giá khí LNG sang giá bán điện, bao tiêu sản lượng điện và bảo đảm đường dây truyền tải, EVN được đề xuất sẽ nghiên cứu, đàm phán nội dung này với nhà đầu tư theo quy định của Thông tư số 25/2016/TT-BCT, Thông tư số 45/2018/TT-BCT và Thông tư số 57/2020/TT-BCT phù hợp với điều kiện thực tế của Dự án, báo cáo Bộ Công thương để được hướng dẫn trong trường hợp vượt thẩm quyền, đảm bảo Dự án triển khai đúng tiến độ, phù hợp với quy hoạch điện.

Đối với cam kết về thế chấp quyền sử dụng đất và nội dung hợp đồng thuê đất, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị, nhà đầu tư nghiên cứu, thực hiện theo đúng quy định của pháp luật đất đai.

Hồi hộp ngóng giá bán của Dự án Điện khí LNG Bạc Liêu
Chủ đầu tư dự án điện khí LNG Bạc Liêu hiện vẫn chưa có bản chào giá bán điện chính thức của dự án gửi kèm với các tài liệu tính toán tới...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư