Đặt mua báo in| Mới - Đọc báo in phiên bản số| Thứ Ba, Ngày 16 tháng 07 năm 2024,
Giá điện đứng im, EVN lo lỗ hơn 93.000 tỷ đồng
Thanh Hương - 31/01/2023 11:54
 
Nếu giá điện vẫn giữ nguyên như hiện nay thì đến hết tháng 5/2023, Công ty mẹ - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ không còn tiền trong tài khoản. Tổng số lỗ lũy kế năm 2022-2023 của EVN sẽ lên tới hơn 93.000 tỷ đồng.
Giá bán điện không được tăng khiến hệ thống điện sẽ phụ thuộc nhiều vào thủy điện - nguồn rẻ nhất hiện tại
Giá bán điện không được tăng khiến hệ thống điện sẽ phụ thuộc nhiều vào thủy điện - nguồn rẻ nhất hiện tại

EVN đối mặt với thách thức hết tiền trong tài khoản

Nguồn tin của Báo Đầu tư cho hay, tại buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên ngày 19/1/2023, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, nếu giá bán lẻ điện bình quân cơ sở vẫn đứng im và áp dụng theo Quyết định 648/QĐ-BCT (tháng 3/2019), đồng thời mức giá bán điện thực hiện vẫn như năm 2022 (1.880,9 đồng/kWh, tăng 16,5 đồng/kWh so với giá bình quân tại Quyết định 648/QĐ-BCT), thì Công ty mẹ EVN, các tổng công ty điện lực và tổng công ty truyền tải điện dự kiến lỗ sản xuất - kinh doanh khoảng 64.941 tỷ đồng trong năm 2023. Trong đó, riêng 6 tháng đầu năm dự kiến lỗ 44.099 tỷ đồng và 6 tháng cuối năm dự kiến lỗ 20.842 tỷ đồng.

Như vậy, tổng số lỗ sản xuất kinh doanh trong 2 năm 2022-2023 sẽ lên tới 93.817 tỷ đồng, trong đó, riêng năm 2022 lỗ 28.876 tỷ đồng.

Đáng chú ý là, nếu giá điện vẫn tiếp tục đứng yên, thì đến hết tháng 5/2023, Công ty mẹ - EVN sẽ không còn tiền trong tài khoản. Sau đó, từ tháng 6/2023, Công ty mẹ - EVN sẽ thiếu hụt tiền thanh toán là 3.730 tỷ đồng và đến tháng 12/2023, mức thiếu hụt lên tới 28.206 tỷ đồng.

Theo cân đối thu - chi của EVN, đến hết tháng 5/2023, Công ty mẹ - EVN sẽ không còn tiền trong tài khoản. Dự kiến bắt đầu từ tháng 6/2023, Công ty mẹ - EVN sẽ thiếu hụt 3.730 tỷ đồng tiền thanh toán và đến tháng 12/2023, mức thiếu hụt lên tới 28.206 tỷ đồng.

Hậu quả của việc không được tăng giá điện ở mức hợp lý để bù đắp chi phí sẽ gây tình trạng mất cân đối dòng tiền hoạt động và kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Đó là các nhà máy điện sẽ không nhận được tiền bán điện, dù vẫn bán điện lên lưới hoặc các nhà máy điện sẽ dừng cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia nếu không muốn bị nợ tiền điện lớn hoặc không có dòng tiền để duy trì hoạt động sản xuất điện vì nguồn thu tiền điện bán cho EVN không có.

Hệ quả có thể nhìn thấy rõ là việc cung cấp đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội sẽ bị ảnh hưởng.

Trước câu hỏi của phóng viên Báo Đầu tư về ảnh hưởng của việc EVN gặp lỗ lớn do chi phí đầu vào tăng mạnh mà giá bán lẻ điện đầu ra không được các cơ quan nhà nước cho phép điều chỉnh kịp thời, phù hợp với biến động của chi phí đầu vào, TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhận định: “Rồi người dân và nền kinh tế sẽ phải chịu hậu quả của việc này”.

Theo ông Cung, “thực tế là, EVN ít khi lên tiếng hoặc có nói thì cũng rất nhẹ. Bởi vậy, rất có thể, khi việc mất điện xảy ra thì EVN sẽ được tăng giá điện”.

Chia sẻ vấn đề này, luật sư Nguyễn Minh Đức (Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI) đánh giá: “Việc chậm điều chỉnh giá theo thị trường sẽ chỉ là chậm lại sự khó khăn và khi càng bị dồn nén lâu thì tồn tại càng lớn”.

Lỗ lớn khiến dự án điện mới thêm khó khăn

Theo ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh, việc không thể cân đối được dòng tiền hoạt động sẽ dẫn tới việc EVN phải điều chỉnh lại các hoạt động sản xuất - kinh doanh của mình theo hướng cắt giảm chi phí, bao gồm chi phí sản xuất điện, chi phí mua điện, chi phí bảo trì bảo dưỡng...

Báo cáo của EVN với Bộ trưởng Bộ Công thương cũng cho thấy, trong các năm 2020-2022, EVN đã cắt giảm chi phí sửa chữa lớn theo định mức từ 10-30% do không cân đối được nguồn vốn. Nếu kết quả sản xuất - kinh doanh bị lỗ, việc sửa chữa tài sản bị cắt giảm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến an toàn vận hành hệ thống điện.

Đồng thời, EVN không thu hồi được đủ số vốn khấu hao cơ bản của tài sản cố định trích trong năm, dẫn đến không đảm bảo đủ nguồn vốn tự có huy động cho trả nợ gốc vay và đầu tư xây dựng cơ bản.

Đó là chưa kể việc ảnh hưởng đến lương của gần 90.000 người lao động trong Tập đoàn.

Đi sâu phân tích câu chuyện “giá điện đầu ra không được tăng, trong khi chi phí đầu vào biến động mạnh, khiến EVN thua lỗ lớn”, chuyên gia Hà Đăng Sơn chỉ ra nhiều hệ lụy có thể xảy ra, như hệ thống điện sẽ phụ thuộc nhiều vào thủy điện - nguồn rẻ nhất hiện tại, dẫn tới rủi ro thiếu điện trong trường hợp thủy văn không thuận lợi, hoặc khi phải ưu tiên nước cho các nhu cầu tưới tiêu hoặc nước sinh hoạt.

Cũng do chi phí bảo trì bảo dưỡng bị cắt giảm, tần suất xảy ra sự cố trong vận hành của các nhà máy điện thuộc EVN sẽ cao hơn và sẽ khó đáp ứng yêu cầu huy động ở mức công suất cao trong các tháng cao điểm nắng nóng, dẫn tới khả năng thiếu điện trong những tháng nắng nóng.

Bên cạnh đó, các nguồn năng lượng mới, năng lượng tái tạo sẽ khó được huy động nhiều do giá cao hơn so với mức giá bán lẻ trung bình hiện tại. Đồng thời, việc đàm phán giá của các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp cũng sẽ rất khó khăn do mức giá mà EVN chấp nhận được thấp hơn nhiều so với mức giá đảm bảo khả năng trả nợ của các chủ dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp.

“Bị ảnh hưởng lớn nhất chắc chắn là các dự án đầu tư lưới điện do các chỉ số tài chính vốn đã không cao do mức phí truyền tải thấp, nên EVN khó có khả năng vay được vốn cho các dự án phát triển lưới điện phục vụ giải tỏa công suất. Các nhà đầu tư tư nhân cũng sẽ e ngại tham gia đầu tư các nguồn điện mới, đặc biệt là nguồn điện tái tạo, do việc đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) sẽ khó khăn và kéo dài, đồng thời giá mua điện cũng sẽ ở mức thấp, khó hấp dẫn nhà đầu tư, dẫn tới việc không có nguồn điện mới để phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế, ảnh hưởng tới việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP mà Chính phủ đã đề ra”, ông Hà Đăng Sơn nhận xét.

Đáng nói là, trong 2 tháng cuối năm 2022, mối quan tâm của các cơ quan chức năng và Chính phủ với câu chuyện điều chỉnh giá điện đã được nhắc tới nhiều, nhưng tới nay, mọi việc vẫn bất động, ngoại trừ khoản lỗ của EVN và mối lo về thiếu điện ngày càng lớn.

EVNNPC: Vượt thách thức, đảm bảo điện an toàn
Năm 2022 có rất nhiều khó khăn và thách thức với Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC). Mặc dù đã chủ động trước những biến động có...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư