Tín hiệu tích cực giữa biến động cung - cầu

Theo nhận định của Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), mức giá trung bình sẽ duy trì quanh ngưỡng 65.000 đồng/kg, trong khi mức cao nhất có thể đạt 70.000 đồng/kg. 

Diễn biến này được xem là tín hiệu tích cực, nhất là sau đợt biến động mạnh từ đầu năm, khi giá lợn hơi từng vọt lên 77.000 - 81.000 đồng/kg trong tháng 3 - tăng tới 15-18% so với đầu tháng 1. Đặc biệt, tỉnh Đồng Nai ghi nhận mức giá cao nhất là 83.000 đồng/kg, mức cao kỷ lục trong 3 năm qua.

Tuy nhiên, đến giữa tháng 3, giá bắt đầu hạ nhiệt và điều chỉnh dần về mức hợp lý hơn. Ghi nhận ngày 8/4 cho thấy, giá lợn hơi tại miền Bắc dao động trong khoảng 67.000 - 69.000 đồng/kg, không có biến động đáng kể so với tuần trước. 

Tại miền Trung và Tây Nguyên, giá vẫn ổn định ở mức 67.000 - 72.000 đồng/kg. Khu vực miền Nam có sự điều chỉnh nhẹ, tăng thêm khoảng 1.000 đồng/kg, đạt mức 70.000 - 73.000 đồng/kg. 

Người chăn nuôi được khuyến cáo chỉ nên mua giống tại các trang trại, cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học.

Việc giá thị trường đang từng bước ổn định được xem là bước đệm cần thiết để các doanh nghiệp và hộ chăn nuôi tính toán lại chiến lược sản xuất, tái cơ cấu đàn, đồng thời giúp người tiêu dùng tránh khỏi cú sốc giá kéo dài.

Tuy nhiên, đằng sau những con số có vẻ khả quan ấy là nhiều thách thức đang đè nặng lên ngành chăn nuôi lợn - lĩnh vực vốn có tính chất đặc thù về chu kỳ sản xuất, phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu và chịu rủi ro cao từ dịch bệnh. 

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, thói quen giết mổ nhỏ lẻ, thiếu kiểm soát an toàn sinh học vẫn phổ biến ở nhiều địa phương, khiến ngành chăn nuôi khó bứt phá bền vững. Thêm vào đó, chuỗi liên kết từ sản xuất đến phân phối còn lỏng lẻo, khiến chi phí trung gian cao, làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm thịt lợn trong nước, nhất là khi so sánh với nguồn thịt nhập khẩu từ các nước có nền chăn nuôi công nghiệp phát triển.

Đáng chú ý, trong quý I/2025 xuất hiện tình trạng khan hiếm cục bộ tại thị trường phía Nam. Giá thịt tăng nhanh đã dẫn đến hiện tượng điều tiết nguồn cung từ miền Bắc vào miền Nam. Sự chênh lệch vùng miền này không chỉ tạo áp lực về vận chuyển mà còn phản ánh bất cập trong cân đối cung - cầu theo vùng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh lại quy hoạch sản xuất theo hướng tập trung và khoa học hơn. 

Theo thống kê mới nhất, tổng đàn lợn cả nước hiện đạt khoảng 31,8 triệu con, giảm 0,63% so với tháng 1 nhưng vẫn tăng 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy tổng thể ngành chăn nuôi vẫn có dư địa tăng trưởng, song cần sự can thiệp chính sách kịp thời để không rơi vào trạng thái cung vượt cầu khi giá ổn định trở lại.

Bài toán tái cấu trúc ngành chăn nuôi

Trước tình hình này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra hàng loạt giải pháp nhằm thúc đẩy sản xuất theo hướng bài bản, bền vững. Trong đó, khuyến khích các địa phương mở rộng các cơ sở sản xuất giống lợn bố mẹ, tập trung chọn lọc và nhân đàn có chất lượng cao. Giống tốt sẽ quyết định năng suất và giúp tăng sức chống chịu với dịch bệnh.

Đặc biệt, ngành nông nghiệp cũng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác chọn tạo giống. Các công nghệ hiện đại như thụ tinh nhân tạo, lưu trữ gen, phân tích di truyền… đang được đưa vào triển khai tại nhiều địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời bảo tồn nguồn gen quý trong nước. 

Bộ cũng yêu cầu các tỉnh, thành tăng cường kiểm soát chặt chẽ con giống nhập lậu, không rõ nguồn gốc để tránh lây lan dịch bệnh trên diện rộng. Bên cạnh đó, người chăn nuôi được khuyến cáo chỉ nên mua giống tại các trang trại, cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học, đã được cơ quan chuyên môn kiểm dịch và giám sát thường xuyên.

Trong bối cảnh giá cả biến động và thị trường nhiều rủi ro, chuyển đổi mô hình chăn nuôi sang khép kín, liên kết từ đầu vào đến đầu ra được coi là xu hướng tất yếu. Một số doanh nghiệp lớn hiện đã bắt đầu hình thành chuỗi liên kết, trong đó bao gồm cả khâu chế biến và phân phối, giúp ổn định giá thành và kiểm soát chất lượng thịt thương phẩm. 

Về dài hạn, ngành chăn nuôi lợn Việt Nam cần thay đổi từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Việc kiểm soát tốt giá cả không chỉ giúp bình ổn thị trường trong nước mà còn là tiền đề để đẩy mạnh xuất khẩu, đặc biệt là vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore - nơi đang gia tăng nhập khẩu thịt lợn chất lượng cao. 

Muốn làm được điều đó, Việt Nam cần tiếp tục củng cố hệ thống quản lý giống, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc, đồng thời xây dựng thương hiệu thịt lợn sạch đạt chuẩn quốc tế.

Tuy vẫn còn nhiều thách thức phía trước, nhưng nếu ngành chăn nuôi tận dụng tốt giai đoạn điều chỉnh này để tái cơ cấu và chuyên nghiệp hóa, cơ hội phục hồi và phát triển bền vững trong năm 2025 là hoàn toàn khả thi.