Saigon Water bán Nhà máy Nước Tân Hiệp năm 2024.  Ảnh: Lê Toàn

Hụt hơi trở lại

Chìm trong thua lỗ kéo dài từ năm 2020 tới năm 2023, Công ty cổ phần Hạ tầng Nước Sài Gòn (Saigon Water, mã SII) bất ngờ lãi kỷ lục trở lại 552,11 tỷ đồng trong năm 2024, nhưng nhanh chóng quay lại lỗ 49,9 tỷ đồng trong quý đầu năm 2025.

Thực tế, mức lãi kỷ lục trong năm 2024 không đến từ hoạt động kinh doanh, khi lợi nhuận gộp mà Saigon Water tạo ra chỉ đạt 14,9 tỷ đồng, thấp hơn tổng chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp lên tới 121,9 tỷ đồng. Công ty có lãi nhờ hạch toán 660,7 tỷ đồng doanh thu tài chính đột biến trong kỳ.

Saigon Water thuyết minh rằng, doanh thu tài chính chủ yếu do chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Công ty cổ phần Kỹ thuật Enviro và hoàn tất chuyển nhượng 40,85% vốn cổ phần của Công ty cổ phần Đầu tư nước Tân Hiệp (đơn vị sở hữu Nhà máy Nước Tân Hiệp ở TP.HCM).

Tại thời điểm ngày 31/3/2025, Công ty cổ phần - Tổng công ty Nước - Môi trường Bình Dương (Biwase, mã BWE) cho biết, đã đầu tư 764,7 tỷ đồng vào Công ty cổ phần Đầu tư nước Tân Hiệp, tương ứng sở hữu 40,85% vốn điều lệ (thỏa thuận mua 43% vốn điều lệ, phần còn lại tiếp tục nhận chuyển nhượng trong thời gian tới để đạt tỷ lệ 43%).

Như vậy, đối ứng dòng tiền và cách hạch toán của Saigon Water và Biwase, lợi nhuận đột biến của Saigon Water trong năm 2024 chủ yếu đến từ thương vụ bán 40,85% vốn Công ty cổ phần Đầu tư nước Tân Hiệp cho Biwase.

Thực tế, sau thương vụ trên, tại thời điểm ngày 31/3/2025, bên cạnh quỹ tiền ghi nhận 263,6 tỷ đồng, chiếm 9,4% tổng tài sản, Saigon Water còn ghi nhận các khoản phải thu lên tới 770,2 tỷ đồng, chiếm 27,6% tổng tài sản (thời điểm trước khi bán, ngày 31/12/2023, tiền mặt chỉ 25,4 tỷ đồng và các khoản phải thu chỉ 93,3 tỷ đồng).

Trong đó, phải thu chủ yếu liên quan cho Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Ana vay 220 tỷ đồng; Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ sản xuất Bình An An vay 160 tỷ đồng; Công ty cổ phần Kinh doanh Bảo Phúc vay 150 tỷ đồng; Công ty cổ phần Cấp nước Sài Gòn - Pleiku vay 119,2 tỷ đồng; Công ty cổ phần VII Land vay 71 tỷ đồng; Công ty cổ phần Đầu tư T&D Việt Nam vay 50 tỷ đồng.

Bên cạnh việc cho bên thứ ba vay, Saigon Water còn mua thêm 5 triệu cổ phiếu Công ty cổ phần Nước Sài Gòn - An Khê để nâng sở hữu lên 77,33% vốn điều lệ, chuyển từ công ty liên kết sang công ty con. Đây là một doanh nghiệp kinh doanh không hiệu quả, Saigon Water đã đầu tư tổng cộng 29,6 tỷ đồng, nhưng trích lập dự phòng tới 19,6 tỷ đồng.

Tìm động lực tăng trưởng mới

Trong kế hoạch kinh doanh năm 2025, Saigon Water thừa nhận khó khăn sau khi bán cổ phần tại Công ty cổ phần Đầu tư nước Tân Hiệp và lên kế hoạch lỗ 22,92 tỷ đồng trong năm 2025 (cùng kỳ lãi 552,1 tỷ đồng). Trong đó, chiến lược của Công ty là nghiên cứu tìm kiếm các dự án trong lĩnh vực xử lý, cung cấp nước sạch, xử lý nước thải, rác thải; đầu tư vào các doanh nghiệp hoặc các dự án hoạt động trong lĩnh vực xử lý và cung cấp nước sạch, xử lý nước thải.

Nhà máy Nước Tân Hiệp khai thác nguồn nước từ sông Sài Gòn, xử lý và bán sỉ cho Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) để cung cấp nước sạch cho các quận phía Tây của TP.HCM. Trong năm 2024, Nhà máy khai thác 270.000 m3/ngày đêm, đạt 90% tổng công suất thiết kế (300.000 m3/ngày đêm) và vẫn còn dư địa để nâng công suất trong tương lai.

Tại thời điểm cuối năm 2024, Saigon Water có 3 cổ đông lớn gồm Công ty cổ phần Đầu tư ngành nước DNP sở hữu 50,6% vốn điều lệ; Manila Water South Asia Holdings Pte., Ltd sở hữu 38% vốn điều lệ; Viac (No.1) Limited Partnership sở hữu 10,9% vốn điều lệ; còn lại 0,5% vốn điều lệ thuộc về các cổ đông khác.

Được biết, Công ty cổ phần Đầu tư ngành nước DNP chỉ mới nâng sở hữu từ 19% lên 50,6% vốn điều lệ tại Saigon Water đầu năm 2024. Sau một thời gian tiếp quản và chi phối tại Saigon Water, Công ty đã nhanh chóng quyết định bán đi tài sản quan trọng nhất của Saigon Water.

Những năm qua, Công ty cổ phần Đầu tư ngành nước DNP liên tục bán các khoản đầu tư cấp nước mà mình sở hữu tại Long An, TP.HCM… cho Biwase, với kỳ vọng tập trung nguồn lực phát triển các dự án quy mô lớn hơn trong tương lai. Tuy nhiên, việc bán Nhà máy Nước Tân Hiệp khi vừa tiếp quản chính thức Saigon Water đặt ra thách thức là, tiền của Saigon Water khó được tái đầu tư hiệu quả vào lĩnh vực cốt lõi cấp nước - xử lý nước và rác thải, mà tiếp tục được đưa cho bên thứ ba kinh doanh, nghĩa là quyền kiểm soát dòng tiền này nằm ở bên thứ ba.