Ông Nguyễn Trần Nam (Ảnh: VnExpress)

"Thúc đẩy phát triển quỹ đầu tư bất động sản tại Việt Nam" là vấn đề được thảo luận tại phiên hiến kế tài chính - Tín dụng trong khuôn khổ sự kiện Diễn đàn Kinh tế tư nhân 2019 diễn ra sáng 2/5.

Mở đầu phiên thảo luận, Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho biết, đây không phải là câu chuyện mới bởi quỹ đầu tư bắt động sản đã manh nha từ năm 2012.

Tuy nhiên, nguyên nhân khiến quỹ này chưa thể mở rộng, theo ông Phạm Hồng Sơn, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, là do cơ sở pháp lý đã có quy định từ năm 2012 nhưng đến 2016 cơ quan quản ý mới đồng ý cho quỹ của Techcombank với vốn khoảng 50 tỷ đồng thành lập. Quỹ này chủ yếu đầu tư vào bất động sản. Vì nguồn tiền khó, việc đầu tư vào các dự án tương đối khó khăn.

Là người có nhiều năm quản lý lĩnh vực bất động sản, ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam cho rằng, thị trường bất động sản tuân theo theo xu hướng của nền kinh tế và đang có dấu hiệu giảm sút. Năm 2009-2010, thị trường sốt giá nhưng không có người mua gây lên khủng hoảng và đóng băng, kéo theo ngành ngân hàng khó khăn.

Trong quý I/2019, tỷ lệ hấp thụ đạt 90%. Tín dụng vào bất động sản bị siết chặt và giảm mạnh. Tổng dư nợ vào bất động sản chỉ hơn 500.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng nhỏ. Hiện tại, giảm sút theo hướng sức mua của người dân mạnh nhưng hàng hóa không có bởi 2 năm nay, các thủ tục cấp phép bị siết chặt, người dân chuyển sang mua đất nền. Vì vậy, ông Nam đề xuất, các ngân hàng nên siết chặt cho vay đất nền.

Theo ông Nam, trước đây, tăng trưởng dư nợ tín dụng trong ngành bất động sản cao hơn tốc độ trung bình, đạt 18% vào năm 2016, trong khi thị trường chung là 12%. Đến năm 2017, con số này lại ngược lại, dòng tiền vào bất động sản giảm mạnh.

Bên cạnh đó, Thông tư 36 chuẩn bị sửa đổi, ban hành lộ trình 2 năm. Gần đây, việc điều hành có sự nhìn trước, thông báo trước và có lộ trình từ từ. Theo ông Nam, quỹ là hướng cân bằng dòng vốn nói chung, trong đó có thị trường bất động sản. Bên cạnh sửa đổi khung pháp luật, các quy định chưa thúc đẩy hình thành và hoạt động quỹ.

Ông Nam phân tích, quỹ bất động sản cho phép đầu tư vào dự án chưa hoàn thành mới thực sự là động lực cho các dự án. Tuy nhiên, quỹ bất động sản theo như Nghị định 58, Nghị định 60, quỹ có sự pha trộn giữa quỹ đầu tư bất động sản và quỹ tín thác bất động sản.

Lý do dân không đầu tư vào các quỹ là do gửi ngân hàng an toàn hơn, thực tế nhiều quỹ có mức độ rủi ro cao. Nhà nước nên miễn thuế cho quỹ này, nên đánh thuế cho những người được chia cổ tức của thuế theo mô hình của Thái Lan, Indonesia...

Ông Nam kiến nghị, cần tham khảo, thành lập mô hình ngân hàng tiết kiệm nhà ở theo mô hình của Đức, Séc. Những tổ chức này mang lại nhiều lợi ích cho người nghèo, người có thu nhập trung bình... Ông cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Thông tư 36 trong vốn ngắn hạn cho vay dài hạn, khoản 3 điều 8 Nghị định 20 do ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của doanh nghiệp.

Đánh giá cao những ý kiến của ông Nguyễn Trần Nam, ông Cấn Văn Lực tin rằng, thị trường bất động sản sẽ minh bạch hơn, việc phát triển nhà ở sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới. Tuy nhiên, thuế và niềm tin vẫn là hai vướng mắc lớn trong việc vận hành quỹ bất động sản. Về ý tưởng hình thành quỹ phát triển nhà ở của ông Nguyễn Trần Nam, đây là vấn đề đang được các nhà quản lý quan tâm và sắp tới sẽ đẩy mạnh triển khai.