Ảnh minh họa.

Xuất khẩu tiến lên số hóa

Nhiều lưu ý cho doanh nghiệp Việt Nam đã được các chuyên gia đưa ra tại Tọa đàm: Giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu trong tiến trình chuyển đổi số, diễn ra mới đây.

Theo ông Nguyễn Ngọc Dũng, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), đại dịch Covid-19 kéo dài suốt 2 năm qua đã dẫn đến những thiệt hại, tác động lớn với nền kinh tế toàn cầu cũng như Việt Nam. Một trong số những hệ quả nghiêm trọng nhất mà dịch bệnh gây ra chính là sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng, hoạt động xuất nhập khẩu bị đình trệ.

Để thích ứng với bối cảnh kinh doanh mới, chuyển đổi số trong các doanh nghiệp xuất khẩu phải diễn ra nhanh hơn để theo kịp với xu thế của thương mại toàn cầu.

Trong quá trình chuyển đổi số, doanh nghiệp Việt Nam nên ưu tiên lựa chọn các ứng dụng trong nước nếu thỏa mãn được yêu cầu của doanh nghiệp đặt ra, bởi với công nghệ nước ngoài, ngoài việc doanh nghiệp dễ bị phụ thuộc, giá cả chuyển giao công nghệ đắt đỏ, trong một số trường hợp, đối tác không dễ chuyển giao toàn bộ công nghệ cho doanh nghiệp Việt.

TS. Nguyễn Tuấn Hoa, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam

TS. Nguyễn Tuấn Hoa, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) phân tích, Việt Nam là nền kinh tế hướng ra xuất khẩu, do nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) đã được ký kết, mà trong mỗi FTA đều đặt mục tiêu tăng xuất khẩu để hưởng ưu đãi. 

Để không bị lùi lại khi cả thế giới gia tăng các hoạt động “chốt đơn hàng” trên thương mại điện tử, hoạt động đầu tư chuyển đổi số cần được đẩy nhanh hơn. Với quy mô xuất khẩu dự kiến vượt 300 tỷ USD trong năm nay, lợi thế cho các doanh nghiệp Việt là nhiều nhà nhập khẩu tại Mỹ, EU, Nhật Bản… đã đánh giá Việt Nam như một trung tâm sản xuất lớn tại châu Á.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần gia tăng sự minh bạch về quy trình sản xuất, đáp ứng yêu cầu của khách hàng về truy xuất nguồn gốc hàng hóa, các thông số đầu vào và quy trình sản xuất; đáp ứng chất lượng hàng hóa mà nhà nhập khẩu yêu cầu. Những yếu tố này phần nào sẽ được thể hiện qua quy trình sản xuất tiên tiến và năng lực số tại mỗi doanh nghiệp.

“Chuyển đổi số là cuộc cách mạng trong mỗi doanh nghiệp, là đòi hỏi cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, nhưng doanh nghiệp không nên chuyển đổi theo phong trào, không nên gấp gáp, cần hiểu doanh nghiệp mình cần gì để có lộ trình chuyển đổi thích hợp, không gây lãng phí nguồn lực”, ông Hoa nhấn mạnh.

Tại một sự kiện về doanh nghiệp thích ứng với kinh doanh trong thời kỳ đại dịch tổ chức mới đây, ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Tổng công ty May 10 - CTCP cho hay, trong giai đoạn dịch bệnh làm ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu, doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi số tốc độ hơn, bởi nếu không có công cụ số hóa, hoạt động xuất khẩu sẽ bị gián đoạn.

Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu giày dép quy mô doanh thu trên 250 triệu USD/năm tại Đồng Nai chia sẻ, các giao dịch qua thương mại điện tử trong hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng trở nên phổ biến. Thực tế thì những doanh nghiệp đã đầu tư hạ tầng, số hóa các mắt xích trong sản xuất, thương mại sẽ thích ứng nhanh hơn do đã được cọ sát với khách hàng từ trước.

Phòng ngừa rủi ro trong giao dịch online

Từ đầu cầu Anh quốc, ông Nguyễn Trung Nam, Giám đốc điều hành Công ty Luật Eplegal Limidted nhận định, với 15 FTA đã ký kết, trong đó 14 FTA đang có hiệu lực, 1 FTA chờ phê chuẩn, chưa bao giờ thương mại hàng hóa của các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều thuận lợi như hiện nay.

Theo ông Nam, các FTA này kết nối doanh nghiệp Việt với 60 nền kinh tế lớn trên toàn cầu, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu cần am tường thông tin về các quy định liên quan đến thương mại điện tử trong mỗi FTA.

“Đặc biệt, với những hợp đồng xuất khẩu có giá trị lớn, doanh nghiệp trong nước cần có đội ngũ tư vấn và làm thủ tục chặt chẽ để tránh rủi ro phát sinh trong thương mại điện tử”, ông Nam lưu ý.

Điều quan trọng được các diễn giả khuyến cáo là, cùng với quá trình chuyển đổi số, doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình sản xuất hiện tại, từng bước nâng cao tự động hóa trong các nhà máy, hạn chế việc tiêu hao quá nhiều năng lượng, gây phát thải lớn… bởi đây là những nguyên nhân khó thuyết phục nhà nhập khẩu chốt đơn hàng. Các nhà nhập khẩu ngày càng quan tâm đến quy trình để sản xuất ra một loại hàng hóa, thay vì chỉ nhìn vào giá bán.

Về dài hạn, một nền kinh tế nếu vẫn dựa vào khai thác tài nguyên thô để sản xuất ra sản phẩm, gây ô nhiễm môi trường thì không bền vững. Các chuyên gia khuyến nghị, doanh nghiệp cần nghiên cứu đầu tư sản xuất để hướng tới mô hình một nền kinh tế tuần hoàn, minh bạch, hàm lượng ứng dụng khoa học - công nghệ cao và chia sẻ nhiều hơn.