Ngày 22/7, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên ký văn bản hướng dẫn chi tiết việc tiêm vắc-xin Covid-19 của Pfizer trên toàn quốc.

Nguồn cung vắc-xin đang khan hiếm không chỉ ở Việt Nam mà còn nhiều nước trên thế giới

Tại Việt Nam, nước ta có hơn 4,3 triệu người được tiêm 1 liều vắc-xin và hơn 300.000 người tiêm đủ 2 liều. Trong tháng 7, Bộ Y tế sẽ tiếp nhận 746.460 liều vắc-xin Covid-19 của Pfizer. Hiện tại, chúng ta nhận gần 200.000 liều.

Với số lượng này, Bộ đã phân bổ cho các địa phương để triển khai tiêm chủng. Trong quyết định phân bổ nêu rõ trường hợp số lượng vắc-xin hạn chế thì ưu tiên sử dụng vắc-xin Pfizer để tiêm mũi 2 cho những người đã tiêm mũi 1 AstraZeneca từ 8-12 tuần nếu người được tiêm đồng ý.

Để tăng cường giám sát an toàn tiêm chủng, Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành phố, đơn vị được phân bổ Pfizer cần báo cáo riêng kết quả tiêm chủng và sự cố bất lợi sau tiêm với các trường hợp sử dụng kết hợp mũi 1 AstraZeneca, mũi 2 Pfizer.

Đồng thời, các địa phương cần thực hiện đầy đủ quy định về tổ chức, bảo đảm an toàn tiêm chủng, giám sát chặt chẽ các sự cố bất lợi sau tiêm theo quy định của Bộ Y tế.

Bộ Y tế cũng cho biết trong bối cảnh nguồn vắc-xin Covid-19 hạn chế trên toàn cầu, tiến độ cung ứng không đủ để đảm bảo mỗi người được tiêm đủ 2 liều cùng loại khi đến lịch.

Một số nghiên cứu đã điều tra tác động của việc trộn các loại vắc-xin khác nhau. Các thử nghiệm ở Tây Ban Nha và Vương quốc Anh cho thấy việc trộn vắc-xin dẫn đến phản ứng miễn dịch mạnh mẽ và đôi khi tốt hơn hai liều của cùng một loại vắc-xin.

Tại Đức, một nghiên cứu cũng ghi nhận phản ứng miễn dịch khi tiêm lẫn 2 loại vắc-xin tốt hơn 2 liều AstraZeneca và tốt ngang hoặc thậm chí hơn 2 liều vắc-xin Pfizer.

Một số quốc gia bao gồm Bahrain, Bhutan, Canada, Italy, Hàn Quốc, Thái Lan và UAE đã bắt đầu áp dụng tiêm trộn vắc-xin.

Bộ Y tế Công cộng của Anh cho phép chính sách này vào tháng 1 khi nguồn cung cấp vắc xin bị hạn chế. Cùng tháng, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cũng nới lỏng các khuyến nghị cho phép trộn lẫn vắc-xin trong những trường hợp ngoại lệ.

Thử nghiệm của Đại học Oxford, với sự tham gia của hơn 800 tình nguyện viên, đã so sánh hiệu quả của 2 liều AstraZeneca, Pfizer và tiêm trộn.

Theo đó, việc tiêm trộn đã tạo ra phản ứng miễn dịch tốt chống lại virus SARS-CoV-2.

Kết quả của nghiên cứu cho thấy thứ tự của các loại vắc-xin tạo ra sự khác biệt. Tiêm mũi 1 là AstraZeneca tiếp theo là Pfizer tạo ra kháng thể và phản ứng tế bào T cao hơn Pfizer - AstraZeneca. Tế bào T kích thích sản xuất kháng thể và chống lại các tế bào bị nhiễm virus. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hai liều Pfizer tạo ra mức kháng thể cao nhất.

Vào tháng 5, một nghiên cứu ở Tây Ban Nha với hơn 600 tình nguyện viên đã phát hiện tiêm lần lượt AstraZeneca - Pfizer có hiệu quả hơn hai liều AstraZeneca. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định vẫn thiếu dữ liệu lâm sàng đầy đủ để xác định liệu việc pha trộn có hiệu quả hay không.

Các nghiên cứu ghi nhận việc trộn lẫn không dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng. Nhưng theo kết quả từ một nghiên cứu của Anh, giải pháp tiêm này có thể dẫn đến sự gia tăng các tác dụng phụ mức độ nhẹ hoặc trung bình.

Theo đó, 30-40% những người tiêm liều hỗn hợp bị sốt sau khi tiêm liều thứ 2. Tỷ lệ này ở những người không dùng hỗn hợp vắc xin là 10-20%. Do đó, người tiêm vắc xin có thể cần nghỉ ngơi lâu hơn.

Trong kết quả từ nghiên cứu của Tây Ban Nha, các tác dụng phụ của tiêm 2 liều vắc- xin khác loại tương tự như việc tiêm 2 liều vắc-xin cùng loại.

Về hiệu quả bảo vệ của từng loại vắc-xin, một nghiên cứu mới cho thấy hai mũi vắc-xin Covid-19 của hãng dược Pfizer/BioNTech hoặc hai liều AstraZeneca đều có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa biến chủng Delta của virus SARS-CoV-2.

Nghiên cứu mới này được công bố trên Tạp chí Y học của New England vào ngày 21/7. Nghiên cứu cho thấy rằng hai liều của vắc-xin của Pfizer/BioNTech có hiệu quả 88% trong việc ngăn ngừa ca bệnh có triệu chứng do nhiễm biến chủng Delta. Hiệu quả của vaccie này đối với biến chủng Alpha là 93,7%.

Bên cạnh đó, hai mũi tiêm vắc-xin AstraZeneca có hiệu quả 67% đối với biến chủng Delta, so với tỉ lệ 74,5% đối với biến chủng Alpha.

Các nhà khoa học của Bộ Y tế Công cộng Anh cho biết sự khác biệt về hiệu quả đối với biến chủng Delta so với biến chủng Alpha sau khi tiêm hai liều vắc-xin là rất nhỏ.

Trước đây, Bộ Y tế Công cộng Anh đã nói rằng mũi tiêm đầu tiên của một trong hai loại vắc-xin này có hiệu quả khoảng 33% trong việc ngăn chặn các ca bệnh có triệu chứng do nhiễm biến chủng Delta. 

Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy một liều của Pfizer/BioNTech có hiệu quả 36% và một liều của AstraZeneca có hiệu quả khoảng 30%.