Lợi nhuận của VietinBank đang cải thiện nhưng "cửa" tăng vốn vẫn chưa sáng sủa

9 tháng hoàn thành 89% kế hoạch năm

Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất và riêng lẻ quý III/2019 với hầu hết các mảng kinh doanh của ngân hàng này đều khởi sắc.

Báo cáo tài chính cho thấy, tín dụng vẫn là mảng lại nguồn lợi nhuận chính cho ngân hàng. Tính đến 30/9/2019, tín dụng của VietinBank chỉ tăng 4% - tốc độ tăng gần thấp nhất hệ thống. Nguyên nhân là ngân hàng này đang trong thế kẹt tăng vốn, hệ số an toàn vốn (CAR) đang ở mức tối thiểu khiến ngân hàng không thể đẩy mạnh cho vay.

Riêng trong quý III, thu nhập lãi thuần của BIDV đạt 8.330 tỷ đồng, tăng trưởng 11% so với cùng kỳ năm trước. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng trưởng rất mạnh gần 39%, lên 1.091 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối gấp tới 2,2  lần cùng kỳ, đạt 402 tỷ đồng - ngược lại với cảnh thua lỗ của đa số ngân hàng khác. Mảng mua bán chứng khoán kinh doanh kỳ này mang về cho ngân hàng 176 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm trước (177 tỷ đồng). Mua bán chứng khoán đầu tư lãi hơn 23 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước, mảng này lỗ tới 28 tỷ đồng.  

Trong quý III, chỉ có hai mảng đi xuống là hoạt động góp vốn mua cổ phần (giảm 20%) và hoạt động khác (giảm 52,7%). 

Lũy kế 9 tháng, thu nhập lãi thuần của ngân hàng đạt 24.506 tỷ đồng, tăng trưởng 11,7%. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 3.047 tỷ đồng, tăng trưởng 53,4% so với cùng kỳ. Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối đạt 1.189 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ. Lãi thuần từ hoạt động góp vốn, mua cổ phần  đạt 511 tỷ đồng tăng gần 55%.

Trong 9 tháng, một số mảng kinh doanh sút giảm so với cùng kỳ năm 2018 là: Mua bán chứng khoán đầu tư lỗ 219 tỷ đồng trong khi cùng kỳ lãi 102 tỷ đồng. Mua bán chứng khoán kinh doanh  9 tháng đầu năm, mảng này báo lãi 312 tỷ đồng, giảm 20,2%. Lãi thuần từ hoạt động khác đạt 602 tỷ đồng, giảm gần 55% so với cùng kỳ.

Kết thúc 3 quý đầu năm, chi phí hoạt động của ngân hàng hầu như đứng im nhưng dự phòng rủi ro tăng mạnh 30,6%, đứng ở mức 10.882 tỷ đồng

Sau khi trừ đi chi phí dự phòng rủi ro và chi phí khác, lợi nhuận trước thuế của VietinBank trong quý 3/2019 đạt 3.121 tỷ đồng, tăng tới 34%.

Lũy kế 9 tháng năm nay, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt 8.456 tỷ đồng, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm ngoái và đạt 89% kế hoạch lợi nhuận năm (9.500 tỷ đồng). Với mức lợi nhuận này, VietinBank đang đứng thứ tư toàn hệ thống, sau Vietcombank, Agribank và Techcombank.

Tính đến hết ngày 30/9/2019, tổng tài sản của VietinBank ở mức trên 1,2 triệu tỷ đồng, tăng 3,3% so với hồi đầu năm. Trong đó, tiền gửi của khách hàng tăng 4,8%, đạt 865.466 tỷ đồng. Trong cơ cấu tiền gửi, nguồn tiền gửi không kỳ hạn của ngân hàng chiếm gần 15%.

Về chất lượng tín dụng, tại thời điểm 30/9, VietinBank có hơn 14.000 tỷ đồng nợ xấu, tăng nhẹ 2,7% so với đầu năm song xét về tỷ lệ lại giảm nhẹ so với đầu năm nay, hiện ở mức 1,56%. Nợ có khả năng mất vốn là 8.831 tỷ đồng, chiếm 62,8% tổng nợ xấu.  

Chưa chia cổ tức để còn tăng vốn

Dù lợi nhuận đã khởi sắc hơn so với năm 2018, song đến nay, cổ đông VietinBank vẫn chưa được nhận cổ tức của năm 2017 và 2018. Mới đây, BIDV cũng đã công bố chi trả cổ tức năm 2017 và 2018 với tỷ lệ 7% cho mỗi năm.

Theo phương án được Đại hội cổ đông VietinBank thông qua trước đây, cổ tức năm 2017 sẽ được trả bằng tiền mặt với tỷ lệ 5%-7% song đến nay vẫn chưa thực hiện. Tại Đại hội cổ đông thường niên năm 2019 tổ chức đầu năm nay, ông Lê Đức Thọ, Chủ tịch Hội đồng quản trị VietinBank cho biết đang xin ý kiến Ngân hàng Nhà nước hai phương án phân phối lợi nhuận trong ba năm 2017-2019. Trong đó, nhà băng này đề xuất được chia toàn bộ cổ tức bằng cổ phiếu hoặc giữ lại toàn bộ lợi nhuận để tăng vốn trong cả ba năm.

Ông Thọ cho biết, VietinBank "bắt buộc phải tăng vốn thành công", bởi nếu theo chuẩn Basel II, tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng sẽ tụt xuống dưới 8%, tức không đáp ứng được yêu cầu tối thiểu.   

Trong báo cáo gửi Quốc hội mới đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho hay, dù sức khỏe toàn hệ thống được cải thiện, việc tăng vốn cho các ngân hàng thương mại nhà nước rất khó khăn (nhất là với Agribank và VietinBank), ảnh hưởng đến việc cấp tín dụng cho nền kinh tế.

Ngân hàng Nhà nước đã tích cực phối hợp với Bộ Tài chính để xử lý vấn đề tăng vốn, đồng thời có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo, đề xuất việc xử lý tài chính đặc thù liên quan đến cổ phần hóa Agribank, song chưa được giải quyết.

Để sớm xử lý bài toán vốn của các ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước đề xuất Chính phủ kiến nghị Quốc hội sửa đổi Nghị quyết số 25/2016/QH14, Nghị quyết số 26/2016/QH14, Nghị quyết số 1023/NQ-UBTVQH13 hoặc ban hành Nghị quyết mới theo hướng cho phép sử dụng ngân sách nhà nước để tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước (không gồm 3 ngân hàng mua bắt buộc).