Đặt mua báo in| Ngày 29 tháng 01 năm 2023, 15:13:59
Cơ cấu lại DNNN: Hơn 177.000 tỷ đồng thu về từ cổ phần hóa, thoái vốn từ năm 2016
Thuận An - 23/09/2019 16:35
 
Dù số tiền thu về từ cổ phần hóa, thoái vốn từ năm 2016 đạt trên 177.000 tỷ đồng nhưng việc hoàn thành chỉ tiêu số lượng cổ phần hóa lại không đi kèm với việc tạo ra cơ cấu hợp lý về sở hữu cho doanh nghiệp. PGS. TS Trần Đình Thiên cho rằng việc cổ phần hóa không gắn với giảm sở hữu Nhà nước chỉ là "động tác giả".

Hơn 177.000 tỷ đồng thu về từ cổ phần hóa, thoái vốn từ năm 2016

Sáng 23/9, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đã tổ chức Hội thảo Kiến nghị quan điểm, phương hướng cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đến năm 2030 và kế hoạch 2021-2025. Hội thảo được tổ chức ngay trước thềm Hội nghị về đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN do Thủ tướng chủ trì, dự kiến tổ chức vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 tới đây.

Nhìn lại kết quả cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) giai đoạn 2011- 2020 dựa trên đánh giá mục tiêu đề ra và kết quả thực hiện, một kết quả tích cực được ông Phạm Đức Trung, Trưởng ban Nghiên cứu cải cách và phát triển doanh nghiệp CIEM chỉ ra là tiến độ chuyển DNNN thành doanh nghiệp đa sở hữu với mục tiêu khoảng 750 doanh nghiệp trong giai đoạn 2011-2020. Mục tiêu này ước tính sẽ hoàn thành.

Theo ông Trung, đa số doanh nghiệp sau cổ phần hóa có chỉ số tài chính tốt hơn. Pháp luật cổ phần hóa dù có vướng mắc về xử lý đất đai nhưng đã đạt mục tiêu công khai, minh bạch hơn. Tính từ năm 2016 tới tháng 6 năm nay, nhờ hoạt động trên, các doanh nghiệp đã nộp về quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp trên 177.000 tỷ đồng. Số tiền mà quỹ trên chuyển về NSNN đạt 185.000 tỷ đồng, tương đương 74% kế hoạch giao theo Nghị quyết Quốc hội cho giai đoạn 2016-2020. 

.
Hội thảo Kiến nghị quan điểm, phương hướng cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đến năm 2030 và kế hoạch 2021-2025

Cổ phần hóa mà không gắn với giảm sở hữu chỉ là "động tác giả" để hoàn thành chỉ tiêu

Tuy nhiên, mục tiêu thu hút đầu tư tư nhân, đầu tư xã hội lại khó đạt mục tiêu. Kết quả IPO giai đoạn 2011-2016 cho thấy, Nhà nước vẫn nắm tới 81,1% vốn điều lệ tại các doanh nghiệp sau cổ phần hóa, trong khi mục tiêu đề ra là 65%. Trong khi tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư chiến lược, cổ đông ngoài hay người lao động đều không đạt kế hoạch đề ra. Vốn nhà nước vẫn chiếm đa số nên mục tiêu để DNNN có cơ cấu hợp lý vẫn chưa đạt được.

.
Cơ cấu sở hữu vẫn chưa đạt kế hoạch đề ra
Đánh giá về kết quả cơ cấu lại qua cổ phần hóa, PGS. TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng việc cổ phần hóa chưa gắn với giảm sở hữu Nhà nước thì thực chất mới là "động tác giả" để hoàn thành mục tiêu đề ra mà chưa thực chất phân bổ nguồn lực. Khi doanh nghiệp chưa thực sự đa sở hữu sẽ không thể thay đổi quản trị, tạo ra một thị trường bình thường.
Ở góc nhìn khác, chuyên gia kinh tế Nguyễn Ngọc Anh cũng nhấn mạnh thêm rằng tứng doanh nghiệp cần có lời giải cho vấn đề cổ phần hóa. "Thoái vốn, cổ phần hóa không phải là biện pháp duy nhất. Cách bán hết cổ phần, đập đi xây lại không giải quyết được mọi vấn đề. Điều quan trọng là phải xác định mục đích khi bán vốn cổ phần".Vị chuyên gia kinh tế này cũng cho biết ở nhiều quốc gia các doanh nghiệp rượu bia được giữ lại vì là ngành kinh doanh sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe. Cổ phần hóa, vì vậy theo ông Ngọc Anh, không phải lấy một viên thuốc thần kỳ mọi doanh nghiệp uống cùng.

Sắp tổ chức Hội nghị về đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN

Hội nghị về đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ tập trung đánh giá cụ thể về tình hình cổ phần hóa, thoái vốn, chỉ ra những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện và kiến nghị, đề xuất. Các Bộ, ngành liên quan báo cáo cụ thể thêm việc triển khai xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ có báo cáo tình hình triển khai hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách thúc đẩy quá trình đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN. Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng sẽ có báo cáo về thực trạng và kết quả giải quyết các vướng mắc, khó khăn trong việc rà soát, sắp xếp, xử lý đất đai liên quan đến cổ phần hóa, thoái vốn; Ủy ban Quản lý vốn nhà nước báo cáo tình hình sau một năm hoạt động.

Thủ tướng sẽ chủ trì Hội nghị trên dự kiến vào cuối tháng 9 đến đầu tháng 10/2019.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân: Tiền thoái vốn nhà nước, cổ phần hóa doanh nghiệp phải đưa vào ngân sách
Tại phiên họp thứ 37 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, tiền thoái vốn nhà nước cổ phần hoá...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư