Do gặp khó khăn trong việc thu xếp nguồn vốn tín dụng nên suốt hơn 4 năm qua, Dự án thành phần 2 vẫn chưa thể triển khai trên thực địa đã tạo nên sự “đứt gẫy” đáng tiếc trong việc kết nối đoạn tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn với cửa khẩu Hữu Nghị - Lạng Sơn.

Theo thông tin của Báo điện tử Đầu tư - baodautu.vn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có công văn gửi Văn phòng Chính phủ liên quan đến việc hoàn thiện thủ tục triển khai Dự án thành phần 2, đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng thuộc Dự án BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn.

Tại công văn số 6676/BKHĐT – KCHTĐT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, trước đây, hai dự án thành phần thuộc Dự án là các dự án độc lập.

Sau khi đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng được bổ sung vào Dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, về nguyên tắc cần được thực hiện theo hướng tạo thành một dự án PPP thống nhất về phương án tài chính. Cùng với việc lệch pha về tiến độ bởi đoạn cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn được đưa vào khai thác từ đầu năm 2020 trong khi đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng thi công dang dở, dừng thi công từ năm 2019, hai dự án thành phần này đang có phương án tài chính (chỉ tiêu tài chính, thời gian khai thác vận hành khai, thu hồi vốn...) hoàn toàn độc lập với nhau.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Lạng Sơn, Dự án thành phần 2 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hỗ trợ từ ngân sách trung ương 2.500 tỷ đồng và ngân sách địa phương là 1.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, hiện pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP không quy định về thẩm quyền cho phép nhà đầu tư đang thực hiện dự án PPP không sử dụng vốn nhà nước được tiếp tục thực hiện dự án PPP khi một phần vốn tư nhân (vốn chủ sở hữu và vốn vay) được thay thế bằng vốn nhà nước.

Do đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, để tiếp tục triển khai thực hiện Dự án thành phần 2 cần xem xét việc tách Dự án thành phần 2 ra khỏi Dự án BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn để giải quyết độc lập và tổ chức lựa chọn lại nhà đầu tư theo quy định pháp luật để thúc đẩy tiến độ thực hiện, sớm hoàn thành đồng bộ toàn tuyến.

Về căn cứ pháp lý, theo khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Xây dựng quy định dự án đầu tư xây dựng được phân chia thành các dự án thành phần khi mỗi dự án thành phần có thể vận hành, khai thác độc lập. Các dự án thành phần sau khi phân chia được quản lý như đối với dự án độc lập.

“Do Dự án thành phần 2 được Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương đầu tư, do đó chủ trương tách dự án thành phần 2 ra khỏi dự án đầu tư xây dựng cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn cần được sự chấp thuận của Thủ tướng”, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu quan điểm.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trường hợp được Thủ tướng chấp thuận cho phép tách Dự án thành phần 2 thành dự án độc lập thì Dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ GTVT.

“Vì vậy, việc xem xét giao UBND tỉnh Lạng Sơn tiếp tục là cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với Dự án thành phần 2 cần có ý kiến của Bộ GTVT theo quy định”, lãnh đạo Bộ Kế hoạch và đầu tư cho biết.

Về việc giao UBND tỉnh Lạng Sơn và các nhà đầu tư, doanh nghiệp đang được giao làm chủ đầu tư dự án của dự án thành phần 2 hoàn thiện các thủ tục chấm dứt phụ lục hợp đồng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, việc thực hiện thủ tục chấm dứt hợp đồng, phụ lục hợp đồng, tổ chức lựa chọn lại nhà đầu tư đoạn cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng cần phải thực hiện theo quy định của nội dung hợp đồng, phụ lục hợp đồng, pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP và pháp luật khác có liên quan.

“Đề nghị UBND tỉnh Lạng Sơn chịu trách nhiệm phối hợp với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án giải quyết khối lượng công việc đã thực hiện theo quy định pháp luật, đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước và nhà đầu tư, tránh xảy ra tranh chấp, khiếu kiện”, Bộ Kế hoạch và Đầu tư khuyến nghị.

Trước đó, vào tháng 8/2022, UBND tỉnh Lạng Sơn đã có công văn số 920/UBND – KT gửi Thủ tướng Chính phủ về việc hoàn thiện thủ tục triển khai Dự án thành phần 2, đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng thuộc Dự án BOT xây dựng đường cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn.

Tại công văn này, UBND tỉnh Lạng Sơn kiến nghị Thủ tướng cho phép tách Dự án thành phần 2, đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng dài 43 km có mục tiêu kết nối cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn với cửa khẩu Hữu Nghị ra khỏi Dự án BOT xây dựng đường cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn thành dự án độc lập để triển khai thực hiện theo quy định hiện hành và giao UBND tỉnh Lạng Sơn là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để tổ chức thực hiện dự án sau khi tách.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Lạng Sơn kiến nghị người đứng đầu Chính phủ cho phép tỉnh này và các nhà đầu tư, Doanh nghiệp dự án của Dự án thành phần 2 hoàn thiện các thủ tục chấm dứt phụ lục hợp đồng.

Để đảm bảo tính khả thi tài chính, vào tháng 6/2021, UBND tỉnh Lạng Sơn đã kiến nghị cấp có thẩm quyền cho phép triển khai Dự án thành phần 2 theo quy định của Điều 70 luật đầu tư PPP, với tổng mức đầu tư là 7.609 tỷ đồng gồm vốn nhà nước 3.500 tỷ đồng; vốn nhà đầu tư 4.109 tỷ đồng thay vì nhà đầu tư phải bỏ 100% vốn.

“Hiện Chính phủ đã phê duyệt hỗ trợ từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025 cho Dự án thành phần 2, trong đó, vốn ngân sách Trung ương 2.500 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương 1.000 tỷ đồng; đồng thời đã có một số ngân hàng cam kết tài trợ vốn, đảm bảo tính khả thi cho phương án tài chính của dự án”, ông Hồ Tiến Thiệu, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết.