Tăng trưởng tại nhóm các nền kinh tế “cửa trên” được dự báo sẽ giảm xuống 1,4% trong năm 2020. Ảnh: AFP

Dự báo trên vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) đưa ra trong báo cáo Viễn cảnh Kinh tế Toàn cầu tháng 1/2020. Theo đó, tăng trưởng tại nhóm các nền kinh tế “cửa trên” được dự báo sẽ giảm xuống 1,4% trong năm 2020, một phần do tình hình sản xuất chế tạo và chế biến tiếp tục chững lại. Các nền kinh tế đang phát triển và thị trường mới nổi dự kiến sẽ tăng trưởng 4,1% trong năm nay.

Ngân hàng Thế giới đánh giá, quá trình phục hồi diễn ra không đồng đều,với sự cải thiện tập trung ở một nhóm nhỏ các nền kinh tế lớn, trong đó có một số quốc gia phục hồi sau một giai đoạn suy yếu đáng kể. Tăng trưởng của 1/3 các nền kinh tế đang phát triển và thị trường mới nổi sẽ giảm tốc trong năm nay do đầu tư và xuất khẩu sụt giảm so với dự kiến.

“Với việc tăng trưởng ở các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi dự kiến vẫn thấp, các nhà hoạch định chính sách cần nắm bắt cơ hội để tái cơ cấu nhằm đẩy mạnh tăng trưởng toàn diện, là thiết yếu để giảm nghèo,” Ceyla Pazarbasioglu - Phó chủ tịch Ngân hàng Thế giới, phụ trách về Tăng trưởng Công bằng, Tài chính và Thể chế nhận định. Các biện pháp cải thiện môi trường kinh doanh, thượng tôn pháp luật, quản lý nợ, nâng cao năng suất có thể giúp đảm bảo tăng trưởng bền vững, bà Pazarbasioglu khuyến cáo.

Kinh tế Mỹ được dự báo sẽ chững lại ở mức tăng trưởng 1,8% trong năm nay do tác động tiêu cực của các biện pháp thuế quan trước đó và bất ổn gia tăng. Tăng trưởng ở khu vực đồng tiền chung Euro sẽ trượt dốc xuống mức thấp hơn là 1% vào năm 2020 do các hoạt động công nghiệp dự báo sụt giảm.

Triển vọng toàn cầu vẫn bị chi phối bởi rủi ro suy giảm. Nếu những rủi ro trên trở thành hiện thực, sẽ kéo theo tăng trưởng sụt giảm đáng kể. Đó là những rủi ro về căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang cùng bất định về chính sách thương mại, suy giảm mạnh hơn dự kiến ở các nền kinh tế lớn, và biến động tài chính ở các nền kinh tế đang phát triển và thị trường mới nổi.

Đáng nói, trong báo cáo Viễn cảnh Kinh tế Toàn cầu, WB nêu lên một vấn đề đáng ngại về nàn sóng nợ thứ tư, nhất là nợ tăng lên ở các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi thời gian qua.

Trong 50 năm qua đã có đến bốn làn sóng nợ. Làn sóng gần đây nhất, bắt đầu từ năm 2010, được coi là làn sóng tăng nợ lớn nhất, mạnh nhất và đồng loạt nhất trong cả bốn làn sóng. Mặc dù lãi suất thấp hiện nay làm giảm nhẹ một số rủi ro liên quan đến nợ cao, nhưng các làn sóng tăng nợ đồng loạt trước đó đều dẫn đến kết cục khủng hoảng tài chính lan rộng.

Các phương án chính sách nhằm giảm khả năng diễn ra khủng hoảng và giảm nhẹ tác động khi khủng hoảng xảy ra, bao gồm xây dựng khung chính sách tài khóa và tiền tệ đảm bảo khả năng chống chịu, tạo cơ chế giám sát và quản lý nhà nước chặt chẽ, tuân thủ các thông lệ về quản lý nợ minh bạch.

Ngoài ra, tăng trưởng năng suất, là nguồn tăng trưởng thu nhập và động lực giảm nghèo chính, đã và đang giảm tốc mạnh và phổ biến hơn kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu so với bất kỳ thời điểm nào trong 4 thập kỷ gần đây. Tại các nền kinh tế đang phát triển và thị trường mới nổi, tăng trưởng năng suất giảm do những yếu kém về đầu tư, giảm hiệu suất và phân bổ nguồn lực giữa các ngành chững lại. Nhịp độ cải thiện ở nhiều động lực chính để tăng năng suất lao động như giáo dục và thể chế đã chững lại hoặc bị đình trệ kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Tại Đông Á và Thái Bình Dương, tăng trưởng khu vực này được dự báo sẽ chững lại còn 5,7% trong năm nay, do tăng trưởng của Trung Quốc sẽ tiếp tục giảm xuống còn 5,9% năm nay do khó khăn trong nước và các tác động bên ngoài, bao gồm tác động kéo dài của căng thẳng thương mại.

Tăng trưởng của khu vực, ngoại trừ Trung Quốc, được dự báo sẽ khôi phục nhẹ lên 4,9%, do sức cầu trong nước được hưởng lợi nhờ tình hình tài chính thuận lợi, lạm phát thấp và dòng vốn đầu tư mạnh đổ vào một số quốc gia đang phát triển như Campuchia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, cùng với các dự án hạ tầng sử dụng vốn đầu tư công mô lớn được đưa vào sử dụng tại Philippines và Thái Lan.