![](https://media.baodautu.vn/thumb_x160x95/Images/thanhhuong/2024/09/07/quang-ninh-hai-phong-van-mat-dien-tren-951725722431.jpg)
-
Tới 21h ngày 7/9: Quảng Ninh, Hải Phòng vẫn mất điện trên 95%
-
Hà Nội: Gió giật và mưa, cây đổ nhiều nhưng chưa phải lúc bão Yagi mạnh nhất
-
Bão Yagi đổ bộ, nhiều nơi bị mất điện
-
Chờ bước đột phá của ngành đường sắt
-
Sửa Luật Điện lực: Nhà đầu tư vẫn băn khoăn về điện mặt trời mái nhà -
Hà Nam: Bí thư Thành ủy Phủ Lý làm Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy
![]() |
Khủng hoảng tài chính Thái Lan năm 1997 còn được gọi là một "cơn bão hoàn hảo": đó là sự kết hợp của nhiều điều kiện khác nhau, không chỉ tạo ra sự hỗn loạn tài chính và kinh tế, mà còn khuếch đại tác động của chúng lên rất nhiều. Một trong số các điều kiện chủ yếu mang tính quyết định: Thái Lan áp dụng chế độ tỷ giá cố định; thâm hụt tài khoản vãng lai lớn tạo ra áp lực giảm giá đồng nội tệ, khuyến khích các cuộc tấn công đầu cơ; các công ty trong nước nghiện vay nợ nước ngoài bằng USD quá lớn. Cuối cùng, cơ chế giám sát yếu kém đối với hệ thống ngân hàng – chẳng hạn nợ xấu ngân hàng Thái lên đến 50%; thâm hụt ngân sách lớn kết hợp với nợ công tăng cao, tất cả đã góp phần phóng đại cuộc khủng hoảng, làm cho tác động tồi tệ hơn khi các vấn đề vừa mới xuất hiện. Chúng tạo thành một cơn sóng thần hoảng loạn khủng khiếp với 10.400 người tự sát khi khủng hoảng lan rộng ra châu Á. Rất dễ kiểm chứng bằng dữ liệu, bối cảnh hiện tại cho thấy Việt Nam không có bất kỳ điều kiện và yếu tố nào hỗ trợ (lại phải thoả mãn điều kiện kết hợp với nhau cùng lúc) giống như khủng hoảng 1997.
Một phần tư thế kỷ trôi qua, khủng hoảng 1997 cho đến nay là cuộc khủng hoảng cuối cùng trong chuỗi dài các khủng hoảng tài chính ảnh hưởng đến các nền kinh tế mới nổi thập niên 1980 và 1990. Hiện tại, với quyết tâm chống lạm phát với bất kỳ cái giá phải trả, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất một cách không thương tiếc. Giá USD tăng vọt, các điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt, kinh tế thế giới có khả năng rơi vào suy thoái trên diện rộng.
Như một sự mặc định, hầu như ai cũng nghĩ các nạn nhân đầu tiên sẽ là các thị trường mới nổi. Nhưng thay vào đó là một sự bình tĩnh đến kỳ lạ. Chưa có bất kỳ một tổ chức hoặc nghiên cứu quốc tế có uy tín nào dự báo sẽ có khủng hoảng tài chính giống như năm 1997 tại các nền kinh tế mới nổi. Ngược lại, sự hoảng loạn đang xảy ra tại các nền kinh tế phát triển khi tiền tệ liên tục mất giá kỷ lục. Kể từ khi Fed tăng lãi suất đầu năm đến giờ, ngoại trừ khủng hoảng nợ có thể xảy ra do một vài nước vay nợ nước ngoại tệ quá nhiều, chưa có bất kỳ một cuộc tháo chạy vốn ào ạt nào khỏi các nền kinh tế mới nổi. Trong đó, Việt Nam là quốc gia đang thu hút vốn ròng ấn tượng nhất khu vực.
Khả năng linh hoạt của Việt Nam nói riêng và các nền kinh tế mới nổi nói chung chỉ là một phần đương nhiên từ việc học hỏi sai lầm các khủng hoảng tài chính trong lịch sử. Các nghiên cứu cho thấy, 5 yếu tố sau khiến các nước có khả năng phục hồi tốt sau mỗi cú sốc lớn: (1) thị trường tài chính phát triển sâu rộng (2) các ngân hàng được quản lý tốt với các chuẩn mực quản trị ngân hàng quốc tế (3) chính sách tài khóa thận trọng với nợ công thấp, nhất là nợ nước ngoài bị khống chế và giám sát rất nghiêm ngặt (4) không có thâm hụt tài khoản vãng lai lớn (5) các ngân hàng trung ương độc lập hơn và đã áp dụng chế độ tỷ giá linh hoạt cùng với việc tiếp cận lạm phát mục tiêu. Nếu cho điểm các yếu tố trên, Việt Nam ắt sẽ nằm trong top các nền kinh tế mới nổi (nhất là các yếu tố 3,4,5), như đánh giá của nhiều định chế quốc tế thời gian qua.
Còn nếu chỉ nhìn vào việc Ngân hàng nhà nước can thiệp làm giảm dự trữ ngoại hối để cho rằng sắp có một dấu hiệu xấu gì đó, càng sai lầm. Năm 1982, các nước phát triển G7 công bố kết luận, can thiệp tiền tệ có rất ít tác dụng lâu dài. Các bằng chứng cũ cho thấy, một khi thiếu hụt cầu USD xảy ra trên diện rộng và kéo dài, can thiệp của ngân hàng trung ương trên thị trường ngoại hối là không hiệu quả.
Nhưng nhờ vào những tiến bộ vượt bậc của công nghệ xử lý dữ liệu và các phát triển mới về lý thuyết và thực nghiệm, nghiên cứu vừa công bố vào tháng 6-2022 bởi các tác giả của Viện Hoover và IMF, đã đảo ngược các lập luận truyền thống tồn tại hàng thập kỷ nay. Kết luận từ bài báo cho rằng, nếu một đồng tiền đang bị mất giá hơn 10%, việc (bán) dự trữ ngoại hối khoảng 0,1% GDP để can thiệp trên thị trường có thể làm đồng tiền mạnh hơn 4%. Nếu can thiệp có hệ thống trong nhiều quý, kết quả càng tốt hơn.
Đặc biệt, các tác giả của Viện Hoover và IMF còn nhấn mạnh: can thiệp càng có hiệu quả khi thị trường ngoại hối ít đáng tin cậy hơn về mức độ chính xác của các tín hiệu giá. Sự hoảng loạn trên thị trường ngoại hối toàn cầu thời gian gần đây càng cho thấy yếu tố đầu cơ đang rất mạnh trên thị trường ngoại hối ở các nền kinh tế mới nổi. Chẳng hạn, trước việc đồng nhân dân tệ giảm giá 12% so với USD từ đầu năm, Ngân hàng nhân dân Trung Quốc (PBOC) trong khi bán dự trữ USD can thiệp vào thị trường ngoại hối, cũng liên tục cảnh báo các nhà đầu cơ sẽ thua lớn nếu đặt cuộc vào biến động tỷ giá (dự trữ ngoại hối của Trung Quốc sụt giảm gần 200 tỷ USD kể từ cuối năm 2021).
Đây chính xác là những gì Ngân hàng nhà nước Việt Nam đang làm. Biết rằng mọi so sánh đều khập khiễng, nhưng nếu làm một phép tính thô, việc Ngân hàng nhà nước thời gian qua can thiệp vào thị trường khoảng 20 tỷ USD, khoảng 5% GDP, cho dù điều này không làm thay đổi cục diện trong dài hạn, tác động củng cố giá trị đáng kể tiền đồng trong thời gian qua là điều không thể phủ nhận (và kết hợp với nhiều biện pháp can thiệp mang tính kỹ thuật khác).
Can thiệp ngoại hối không chỉ đơn thuần nâng hay giảm giá tiền tệ mà còn hướng đến điều chỉnh những sai lệch để đưa tỷ giá tìm điểm cân bằng mới khi các điều kiện thị trường thay đổi quá lớn. Vì vậy, chỉ nhìn vào dự trữ ngoại hối để suy đoán rằng sắp có khủng hoảng là thiếu cơ sở khoa học và thực tế, bởi điều này không khác gì cách suy diễn “thấy lính phòng cháy nghĩa là sắp có hoả hoạn đâu đó”.
![](https://media.baodautu.vn/thumb_x235x140/Images/hongnhung/2022/10/20/world-bank-kinh-te-viet-nam-tiep-tuc-tang-truong-cao-trong-quy-320221666242997.jpeg)
-
Bão Yagi đổ bộ, nhiều nơi bị mất điện -
Thủ tướng: Ưu tiên cho tăng trưởng, phấn đấu tăng trưởng năm 2024 và 2025 cao hơn -
Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Nền kinh tế đã lấy lại được đà tăng trưởng như giai đoạn trước dịch -
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ tháng 8/2024 -
Chờ bước đột phá của ngành đường sắt -
Sửa Luật Điện lực: Nhà đầu tư vẫn băn khoăn về điện mặt trời mái nhà -
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đón, hội đàm với Tổng thống Guinea-Bissau
-
1 Tin vắn Đầu tư Online ngày 7/9
-
2 Đề xuất quy hoạch sân bay Phú Quốc có công suất lên tới 18 triệu hành khách/năm
-
3 Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng: Chính phủ đã đồng ý nâng mức giảm lãi suất cho vay với người mua nhà
-
4 Bộ Công thương lý giải việc điều chỉnh Quy hoạch Điện VIII
-
5 Hơn 1 triệu tỷ đồng chờ bơm ra nền kinh tế: Kích tiêu dùng để đẩy tín dụng
-
Nisshin Seifun Welna ra mắt sản phẩm tiêu dùng đa dạng tới người tiêu dùng Việt
-
Gala Tiếng Việt thân thương 2024 “Lời quê hương - Lời sắt son”
-
TTC AgriS góp mặt trong Top 500 Fortune Đông Nam Á, tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế
-
Tiềm năng từ “đòn bẩy kép” đầu tư của Lagoona Bình Châu Resort Village
-
CME Solar Investment và Vista Global - Samsung C&T hợp tác phát triển năng lượng mặt trời áp mái tại Việt Nam
-
Phùng Quốc Đức - CEO XHOME Sài Gòn: Khi con người là nền tảng để tăng trưởng